www.telegrami.mk
analizë
Pyetjet që nuk do marrin përgjigje për kryetarin e Komunës së Tetovës Bilall Kasami
- sa janë të hyrat reale të komunës,
- a vazhdojnë bllok-dotacionet nga Ministria e Arsimit dhe Shkencës,të zvoglojnë borxhin,
- a krijohen borxhe të reja,
- dhe sa investime kapitale u bënë.
Nëse Bilall Kasami thotë se janë pastruar 15 milionë euro për rreth 4–5 vite, atëherë matematikisht ritmi ka qenë afërsisht 3–4 milionë euro në vit. Me atë logjikë, edhe 10 milionë euro mund të ulen brenda 3 viteve, por vetëm nëse:
- nuk rriten shpenzimet,
- nuk ka punësime të reja masive,
- nuk hapen projekte pa mbulim financiar,
- dhe vazhdon ndihma nga qeveria qendrore.
Kritika që bëhet shpesh është se në opinion publik paraqiten si “borxhe të komunës” edhe obligime që mbulohen nga shteti përmes bllok-dotacioneve, sidomos për shkollat. Kjo e bën debatin politik më të paqartë, sepse qytetarët duan të dinë:
- sa është borxhi real i komunës,
- sa është borxh i institucioneve arsimore,
- dhe sa prej tyre janë vetëm kamata apo procese gjyqësore të vjetra.
- sa borxhe janë krijuar në emër të Komunës së Tetovës nga viti 2021 deri në vitin 2026 muaji i pestë
Pyetja politike që shtrohet është legjitime: në vitin e pestë të mandatit, a duhet ende të flitet për “trashëgimi borxhesh”, apo qytetarët presin rezultate konkrete dhe transparencë të plotë financiare.
Shtohen pyetje pa përgjigje xhirrollogaria e bllokuar a u shkon për shtati oligarkëve partiak sepse shumë pagesa bëhen nëpërmes cesios
Kjo është një nga kritikat më të shpeshta që bëhet kur një komunë ose institucion publik ka xhirollogari të bllokuar. Në praktikë, kur llogaria është e bllokuar:
- pagesat direkte vështirësohen,
- krijohen borxhe të reja,
- ndërsa furnitorët ose kompanitë që kanë lidhje politike shpesh hyjnë në marrëveshje cesioni (cedim borxhi).
Cesio praktikisht do të thotë që:
- një kompani që pret pagesë nga komuna,
- ia kalon atë të drejtë një kompanie tjetër ose banke,
- zakonisht me zbritje apo interesa,
- dhe aty krijohet hapësirë për ndikime politike, favore dhe përfitime financiare.
Kritikët thonë se kjo situatë:
- favorizon “oligarkë partiakë” ose kompani të afërta me pushtetin,
- sepse bizneset e vogla nuk kanë fuqi të presin vite për pagesa,
- ndërsa grupet e fuqishme financiare blejnë borxhet dhe përfitojnë.
Nga ana tjetër, pushteti zakonisht arsyetohet se:
- cesio përdoret si mekanizëm ligjor për të mbajtur funksionale komunën,
- për të shmangur kolapsin financiar,
- dhe për të vazhduar projektet e domosdoshme.
Por problemi kryesor mbetet transparenca:
- kush i merr cesionet,
- me çfarë kushte,
- sa humb komuna,
- dhe a ka konflikt interesi politik.
Në shumë raste në Maqedonia e Veriut, debati publik nuk është vetëm për borxhin, por për mënyrën se si menaxhohet kriza financiare dhe kush përfiton prej saj.
Atëherë pse hesht Bilall Kasami ?!
Kur një politikan si Bilall Kasami kryetar legjitim i Komunës së Tetovës ,shmang të flasë shpesh për një temë të ndjeshme si borxhet, xhirollogaria e bllokuar apo cesiot, zakonisht mund të ketë disa arsye politike dhe institucionale:
- tema mund të jetë financiarisht dhe juridikisht e ndërlikuar,
- çdo deklaratë mund të përdoret politikisht nga opozita,
- transparenca e plotë mund të hapë pyetje të pakëndshme për menaxhimin aktual,
- ose mund të ekzistojnë marrëveshje dhe procese që pushteti nuk dëshiron t’i ekspozojë publikisht.
Në politikë shpesh ndodh që:
- për sukseset flitet çdo ditë,
- ndërsa për borxhet, përmbarimet, cesiot dhe obligimet financiare flitet më pak ose me gjuhë të përgjithshme.
Kritikët në Tetovë kërkojnë:
- shifra të sakta,
- raport publik të detajuar,
- kush janë kreditorët,
- sa është borxhi real aktiv,
- dhe sa paguhet për kamata, përmbarues apo cesio.
Ndërsa mbështetësit e tij argumentojnë se:
- komuna është marrë në gjendje shumë të rëndë financiare,
- një pjesë e borxheve janë të trashëguara,
- dhe pastrimi i tyre kërkon vite.
Në fund, heshtja ose komunikimi selektiv zakonisht krijon më shumë dyshime te qytetarët, sidomos kur bëhet fjalë për para publike...www.telegrami.mk
===========================================================
P.S
Pyes për një shok nga fshati Sedllarcë komunë e Bogovinës? FLM AI për fotomontimin
===============================================================
Mesut Shabani Tetovë
