www.telegrami.mk
lajmi interaktiv
Sa herë që një politikan kapet në kundërthënie ose përballet me kritika publike, faji zakonisht nuk mbetet tek deklarata e tij, por zhvendoset tek mediat. Edhe reagimi i Aleksandar Nikoloskit ndjek të njëjtën logjikë: problemi nuk qenkan fjalët e thëna, por gazetarët që nxjerrin tituj nga ato fjalë. Kjo është një taktikë e njohur politike, ku në vend të debatit mbi përmbajtjen, sulmohet mënyra e raportimit. Kur një funksionar i lartë i qeverisë fillon t’u tregojë gazetarëve se çfarë duhet të nxjerrin në titull e çfarë jo, atëherë nuk kemi më vetëm ankesë ndaj mediave, por përpjekje për të diktuar narrativën publike.
Deklarata e zëvendëskryeministrit Aleksandar Nikoloski se intervistat duhet të lexohen dhe shikohen të plota, e jo të reduktohen në tituj me pesë fjalë, në pamje të parë duket si një reagim i zakonshëm ndaj raportimit mediatik. Çdo politikan ka të drejtë të kërkojë që qëndrimet e tij të mos nxirren nga konteksti. Por kur kritika ndaj mediave bëhet e vazhdueshme dhe raportimet cilësohen si “spin” e “manipulim”, lind pyetja nëse një qasje e tillë mund të ndikojë në lirinë e punës së gazetarëve.Po të lexohet vetëm deklarata që ke sjellë, nuk mund të thuhet automatikisht se ai po kërkon censurë. Ajo që po bën zëvendëskryeministri Aleksandar Nikoloski është një kritikë ndaj mënyrës se si disa media nxjerrin tituj nga një pjesë e shkurtër e intervistës dhe, sipas tij, e humbin kontekstin.
Megjithatë, nga këndvështrimi i lirisë së medias, ekziston një problem kur politikanët i paraqesin vazhdimisht gazetarët si manipulues ose fajtorë për çdo reagim publik. Edhe nëse nuk kërkohet censurë formale, mund të krijohet një atmosferë presioni ku gazetarët fillojnë të vetëkufizohen nga frika se do të etiketohen si “manipulatorë”, “spinerë” ose “armiq”. Kjo është ajo që quhet vetëcensurë.
Pra, mund të bëhet një kritikë politike në këtë drejtim:
- Nikoloski ka të drejtë të kërkojë që deklaratat e tij të mos nxirren nga konteksti.
- Gazetarët kanë të drejtë të zgjedhin titujt dhe pjesët që i konsiderojnë me interes publik.
- Problemi lind kur kritika ndaj mediave shndërrohet në delegjitimim të vazhdueshëm të punës së tyre, sepse kjo mund të ndikojë në klimën e lirisë së shprehjes.
Një formulim kritik mund të ishte:
“Nikoloski formalisht nuk kërkon censurë, por kur një funksionar i lartë i qeverisë sulmon vazhdimisht mënyrën e raportimit të mediave dhe i cilëson raportimet si ‘spin’ e ‘manipulim’, krijohet rreziku i një vetëcensure të heshtur tek gazetarët. Në demokraci, politikanët kanë të drejtë të kundërshtojnë titujt e mediave, por jo të krijojnë përshtypjen se kritika ose interpretimi gazetaresk janë të papranueshme.”
Kjo do të ishte një kritikë politike e argumentuar, pa pretenduar se deklarata në vetvete përbën censurë të drejtpërdrejtë.
Gazetarët nuk janë zyrë për marrëdhënie me publikun e qeverisë dhe as kanë detyrë të promovojnë versionin që pushteti dëshiron të dëgjojë publiku. Nëse çdo titull kritik shpallet “spin”, “manipulim” ose “nxjerrje nga konteksti”, atëherë synimi nuk është sqarimi i opinionit, por frikësimi i mediave. Demokracia nuk mbrohet duke u mbajtur leksione gazetarëve se si të raportojnë, por duke pranuar se deklaratat publike janë subjekt i analizës, kritikës dhe interpretimit. Përndryshe, hapi i radhës pas akuzave për “spin” është vetëcensura, ndërsa pas vetëcensurës vjen heshtja që çdo pushtet e ka pasur gjithmonë për zemër…www.telegrami.mk
lajmi aktiv që qarkullon
========================================================
Mesut Shabani
