Shkruan: ANALISTI-Qani Shabani
Rezultatet preliminare të zgjedhjeve të 7 qershorit nuk kanë prodhuar vetëm një fitues. Ato kanë prodhuar një realitet të ri politik, ku raportet e forcave po rikonfigurohen dhe ku beteja e vërtetë sapo ka filluar. Në qendër të këtij realiteti qëndrojnë tri zhvillime kyçe: pretendimi i Vjosa Osmanit për vazhdimin e mandatit presidencial, përpjekja e Lumir Abdixhikut për ta paraqitur rezultatin e LDK-së si histori suksesi dhe pozicionimi strategjik i PDK-së si faktori potencialisht vendimtar i fazës paszgjedhore.Deklarata e saj se Vetëvendosja “nuk ka asnjë arsye” ta refuzojë emrin e saj për presidente përmban një mesazh të qartë politik. Në thelb, ajo po përpiqet ta shndërrojë kapitalin e saj politik në argument institucional. Por këtu lind dilema: Vetëvendosja i ka fituar bindshëm zgjedhjet dhe, me votat e diasporës, përqindja e saj mund të rritet edhe më tej. A do ta pranojë Albin Kurti një gjë të tillë, mbetet të shihet. Vetëvendosja, kësaj radhe, duhet të jetë shumë pragmatike dhe koherente me opozitën, sepse ka shënuar rënie të votave; prandaj, asaj nuk do t’i konvenonin përsëri zgjedhje të reja.
Në politikë, sa më i madh mandati elektoral, aq më e madhe është ambicia për kontroll institucional. Pikërisht për këtë arsye, rritja e mundshme e Vetëvendosjes nga votat e diasporës nuk e forcon domosdoshmërisht pozitën e Osmanit. Përkundrazi, mund ta forcojë bindjen brenda Vetëvendosjes se partia ka legjitimitet të mjaftueshëm dhe mund të kërkojë një kandidat konsensual nga opozita.
Pa dyshim, kalimi nga 13 në afro 18 për qind përbën rritje reale. Mirëpo, politika nuk matet vetëm me rritje relative, por edhe me raportin ndaj kundërshtarit kryesor. Nëse diferenca ndërmjet LDK-së dhe Vetëvendosjes mbetet mbi 25 pikë përqindjeje edhe pas numërimit të diasporës, atëherë narrativa e “rikthimit të madh” mbetet ende e papërfunduar.
Abdixhiku po përpiqet ta konsolidojë pozitën e tij brenda partisë duke e paraqitur rezultatin si dëshmi të suksesit të strategjisë së tij politike. Në aspektin e brendshëm partiak, kjo mund të funksionojë. Por, në aspektin e konkurrencës për pushtet, LDK-ja mbetet larg objektivit për t’u shndërruar në alternativë qeverisëse. Kjo nënkupton se sfida e saj nuk është më mbijetesa politike, por kapërcimi i hendekut që e ndan nga partia dominuese.
Ndërkaq, zhvillimi më interesant mund të jetë ai që po ndodh në heshtje: pozicionimi i PDK-së.
Ndryshe nga rivalët e saj, PDK-ja nuk ka nevojë ta justifikojë rezultatin dhe as të krijojë narrativa mbrojtëse. Ajo po konsolidohet si forca e dytë politike në vend, ndërsa Vetëvendosja, edhe në rast të një rezultati rekord, vazhdon të ketë nevojë për partnerë institucionalë në procese të caktuara kushtetuese.
Kjo e shndërron PDK-në në një aktor me peshë disproporcionale krahasuar me përqindjen e saj elektorale. Nëse Vetëvendosja kërkon stabilitet institucional, PDK-ja mund të jetë faktor i rëndësishëm. Nëse opozita kërkon koordinim kundër dominimit të pushtetit, sërish PDK-ja mbetet qendra e gravitetit opozitar. Kjo e vendos partinë në një pozitë strategjike që mund të ketë ndikim shumë më të madh sesa tregojnë shifrat e zgjedhjeve.
Por, mbi të gjitha, zgjedhjet e 7 qershorit po prodhojnë një pyetje më të madhe: a po hyn Kosova në një fazë të re politike, ku gara nuk zhvillohet më për vendin e parë, por për mënyrën se si do të menaxhohet dominimi i Vetëvendosjes?
Nëse diaspora e shtyn rezultatin e Vetëvendosjes edhe më lart, atëherë nuk do të kemi të bëjmë vetëm me një fitore zgjedhore. Do të kemi të bëjmë me konsolidimin e një force politike që po e shndërron epërsinë elektorale në kapital strategjik afatgjatë. Në atë rast, beteja e opozitës nuk do të jetë më se si ta rrëzojë Vetëvendosjen nga pushteti, por se si ta thyejë monopolin politik që kjo parti po e ndërton gradualisht në skenën politike të Kosovës.
