www.telegrami.mk
Maqedonia e Veriut po hyn në një fazë të rrezikshme politike, ku debati publik gjithnjë e më pak lidhet me reforma reale dhe gjithnjë e më shumë me përplasje identitare, interesa partiake dhe llogari të ngushta politike. Në vend të një shteti që ecën drejt konsolidimit institucional dhe integrimit evropian, vendi po jep sinjale të një sistemi të bllokuar, ku kriza nuk është episodike, por strukturore.
Në qendër të kësaj krize qëndron një realitet i hidhur: qytetarët kanë gjithnjë e më pak besim se vullneti i tyre politik përkthehet në përfaqësim të drejtë dhe vendimmarrje të ndershme. Koalicionet politike ndërtohen dhe shpërbëhen me shpejtësi, jo mbi baza programesh, por mbi marrëveshje të përkohshme pushteti. Kjo e ka thelluar ndjenjën e distancës mes qytetarit dhe institucioneve.
Nga njëra anë, partitë shqiptare përballen me kritika të vazhdueshme për mungesë reformash të brendshme, fragmentim politik dhe garë të brendshme për ndikim lokal. Nga ana tjetër, partitë maqedonase shpesh akuzohen për centralizim të pushtetit dhe përdorim të temave etnike si instrument mobilizimi politik. Në këtë cikël të mbyllur, askush nuk del plotësisht fitues – përveç stagnimit politik.
Një tjetër problem serioz është mënyra se si trajtohet shteti dhe institucionet. Në vend të forcimit të administratës profesionale dhe të pavarur, perceptimi publik është se institucionet shpesh shihen si zgjatime të partive politike. Kjo e dobëson kontrollin mbi shpenzimet publike, politikat zhvillimore dhe barazinë rajonale, duke ushqyer më tej mosbesimin.
Në aspektin ekonomik, vendi vazhdon të përballet me sfidën e investimeve të pabarabarta dhe zhvillimit të ngadalshëm. Ndërkohë që shifrat buxhetore shpesh paraqiten si sukses politik, në terren qytetarët presin ende përmirësime konkrete në infrastrukturë, shërbime publike dhe standard jetese.
Në këtë klimë, debati publik shpesh devijohet drejt temave identitare, historike ose simbolike, duke lënë në hije çështjet reale të qeverisjes: korrupsioni i perceptuar, transparenca, reformat dhe zhvillimi ekonomik. Kjo strategji e defokusimit politik, pavarësisht se kush e përdor, e mban shoqërinë në një cikël të vazhdueshëm tensioni.
Maqedonia e Veriut nuk përballet thjesht me një krizë qeveritare, por me një krizë besimi. Dhe kjo është forma më e rrezikshme e krizës politike. Pa institucione të forta, pa transparencë reale dhe pa rikthim të politikës në shërbim të qytetarëve, çdo ndryshim qeverish do të mbetet vetëm rotacion, jo transformim.
Në fund, pyetja nuk është kush e ka pushtetin, por pse qytetarët gjithnjë e më pak besojnë se pushteti po punon për ta…www.telegrami.mk
