www.telegrami.mk
lajmi interaktiv
analizë
Qeveria e Maqedonisë nëpërmes Ministrisë së shëndetësisë ku ministër është inxhinieri Azir Aliu,ka një qëllim preventivën shtimin e popullsisë.Çfarë do bëhet me prodhuesit e duhanit që siguronin ekzistencën,çfarë do bëhet me fabrikat e duhanit në Kumanovë e Prilep që janë nën monopolin e shtetit,çfarë do ndodhë me bizneset nga lokalet e deri te turizmi…mbase interesi i Qeverisë VMRO-DPMNE është mbledhja e prave të dënimeve nga qytetarët … dhe nuk qëndron arsyetimi
VLERËSIM I GJENDJES NË FUSHËN QË DUHET TË RREGULLOHET ME LIGJ DHE ARSYET PËR MIRATIMIN E LIGJIT
-Përdorimi i duhanit gjithashtu ul pjellorinë dhe natalitetin, duke përkeqësuar më tej sfidat demografike si plakja dhe zvogëlimi i popullsisë. Ulja e konsumit të duhanit mbështet një normë më të lartë të natalitetit dhe një popullsi më të shëndetshme
Ka një dy standardizim për diçka që lejohet dhe ishte e ndaluar -KANABISI,dhe e lejuar
Nga njëra anë, vaji i kanabisit lejohet për shërim mjekësor, por kontrollohet nga firma private. Kjo nënkupton fitim privat mbi nevojë shëndetësore publike. Qasja është e kufizuar, çmimet janë të larta dhe shteti e ka zhveshur veten nga përgjegjësia direkte, duke e justifikuar gjithçka me “licenca” dhe “rregullim tregu”.
Nga ana tjetër, pirja e duhanit po ndalohet pothuajse kudo në hapësira publike, me arsyetim shëndetin publik. Por këtu hipokrizia është e qartë: duhani prodhohet dhe shitet nga monopol shtetëror. Shteti fiton drejtpërdrejt nga një produkt i dëmshëm, ndërsa qytetarëve u vendos kufizime gjithnjë e më të ashpra për përdorimin e tij.
Mesazhi është i qartë: nuk është çështje shëndeti, por kontrolli dhe fitimi. Kur fitimi është privat, shteti liberalizon. Kur fitimi është shtetëror, shteti moralizon dhe ndalon. Qytetari mbetet në mes, i kufizuar në zgjedhje dhe i trajtuar si burim të ardhurash, jo si prioritet shëndetësor.
Nëse shëndeti publik do të ishte vërtet kriteri kryesor, politikat do të ishin të qëndrueshme, transparente dhe pa standarde të dyfishta. Kështu siç janë tani, duken më shumë si vendime ekonomike të maskuara si politika shëndetësore.Në Maqedoninë e Veriut po shihet qartë një standard i dyfishtë. Nga njëra anë, lejohet vaji i kanabisit për shërim mjekësor, por prodhimi dhe shpërndarja e tij janë në duart e firmave private, të licencuara nga shteti. Nga ana tjetër, ndalohet gjithnjë e më shumë pirja e duhanit në hapësira publike, me arsyetimin e shëndetit publik, ndërkohë që duhani është monopol shtetëror dhe i sjell buxhetit miliona euro çdo vit.
Këtu lind pyetja kryesore:
A bëhet fjalë për shëndetin e qytetarëve apo për kontrollin e tregut dhe interesat financiare?
Nëse shëndeti është prioritet, atëherë logjika thotë se:
- ose duhani duhet të trajtohet me të njëjtën rreptësi si substancat e tjera të dëmshme,
- ose kanabisi mjekësor duhet të jetë realisht i qasshëm, i kontrolluar fort dhe jo biznes për pak kompani të lidhura me pushtetin.
Në praktikë ndodh e kundërta:
- kanabisi mjekësor lejohet, por përfiton sektori privat,
- duhani ndalohet në publik, por prodhohet e shitet nga shteti.
Ky nuk është standard shëndetësor, por standard ekonomik dhe politik. Qytetari mbetet mes rregullave, gjobave dhe propagandës, ndërsa fitimi shkon ose te monopoli shtetëror, ose te bizneset e privilegjuara.
Kjo politikë nuk është as konsekuente, as e ndershme. Është thjesht menaxhim interesash, jo mbrojtje e shëndetit publik.Kanabisi “lejohet” kur sjell fitim privat, duhani “ndalohet” ndërsa shteti vetë përfiton nga monopoli i tij. Shëndeti publik përdoret si justifikim, jo si parim. Në fund, qytetari paguan çmimin — si pacient, si duhanpirës dhe si taksapagues.
