www.telegrami.mk
Kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Hristijan Mickoski, duket se po e zbulon një lloj të ri të “forcës politike”: të kërkosh respekt për simbolet e tua jashtë vendit, ndërsa të heshtësh kur në territorin e një shteti tjetër nuk respektohet simboli i atij shteti.
Në Pustec, në territorin e Republikës së Shqipërisë, gjatë një aktiviteti ku ishte i pranishëm Mickoski, u ekzekutua vetëm himni i Maqedonisë së Veriut, ndërsa himni shqiptar nuk u intonua. Dhe kjo nuk është hera e parë.
Madje, kryetari i Bashkisë së Pustecit, Pali Kolefski, deklaroi se kishte kërkuar paraprakisht që në program të përfshihej edhe himni shqiptar dhe kërkoi ndjesë për incidentin, duke sqaruar se bashkia nuk ishte organizatore e aktivitetit.
Pra, pyetja është e thjeshtë: kush e përcaktoi protokollin dhe pse u respektua vetëm njëri simbol shtetëror?
Sepse këtu nuk bëhet fjalë për folklor, muzikë apo preferenca politike. Bëhet fjalë për respektin ndaj shtetit ku zhvillohet aktiviteti.
Dhe Mickoski duhet ta dijë këtë më mirë se kushdo.
Nëse kryeministri maqedonas në Shkup është kaq këmbëngulës që himni maqedonas të respektohet, madje edhe kur bëhet fjalë për aktivitete ku marrin pjesë komunitete të ndryshme, atëherë është legjitime të pyetet: a vlen ky parim vetëm kur bëhet fjalë për himnin maqedonas?
Sepse në Maqedoninë e Veriut, kur bëhet fjalë për simbolet shqiptare, standardi shpesh duket krejt tjetër.
Mjafton të kujtojmë edhe një paradoks politik: në kongresin themelues të VLEN-it në Shkup, sipas asaj që u pa publikisht, u intonua himni i Bashkimit Evropian, ndërsa diskutimi për respektimin e simboleve shqiptare vazhdon të trajtohet si çështje që mund të shtyhet, relativizohet ose anashkalohet.
Kjo ngre një pyetje edhe më të madhe:
A është respektimi i simboleve parim shtetëror apo instrument marketingu politik?
Nëse është parim, atëherë duhet të jetë i njëjtë kudo: në Shkup, Tetovë, Pustec, Tiranë apo në çdo vend tjetër.
Nëse kërkon që të tjerët ta respektojnë himnin maqedonas, respekto edhe himnin e shtetit ku je mysafir.
Kjo quhet reciprocitet, jo dobësi.
Ndërsa patriotizmi që funksionon vetëm në një drejtim nuk është forcë shtetërore. Është marketing politik me flamuj dhe himne.
Dhe Mickoski duhet të japë një përgjigje shumë të thjeshtë:
Pse në Pustec u dëgjua himni maqedonas, por jo ai shqiptar?
Jo pse nuk u intonua himni maqedonas.
Por pse mungoi himni i Shqipërisë në territorin e Shqipërisë?
Sepse respekti për shtetin nuk mund të jetë një rrugë njëkahëshe.Mickoski, Pusteci dhe patriotizmi me telekomandë
Kur është në Shkup, Mickoski mbron himnin maqedonas me fanatizëm. Kur shkon në Shqipëri, duket se harron se edhe shteti ku është mysafir ka himnin e vet.
Kjo nuk është më çështje protokolli. Është çështje standardi, respekti dhe hipokrizie politike.
Në Pustec, në territorin e Republikës së Shqipërisë, ku jetojnë qytetarë shqiptarë të Maqedonisë së Veriut, Mickoski ishte i pranishëm në një aktivitet ku u intonua himni maqedonas, ndërsa himni shqiptar u la jashtë.
Për herë të dytë.
Dhe këtu fillon absurdi.
Kryeministri i një shteti shkon në një shtet tjetër dhe kërkon që simboli i shtetit të tij të nderohet, ndërsa simboli i shtetit pritës mungon.
Çfarë është kjo? Diplomaci? Protokoll? Apo patriotizëm me telekomandë?
Sepse kur bëhet fjalë për himnin maqedonas në Shkup, Mickoski është shumë i prerë. Nuk lejon as që pas himnit maqedonas të interpretohet ndonjë himn tjetër.
Por kur del jashtë kufijve të shtetit të tij, papritur standardet bëhen më elastike.
Kjo është pikërisht ajo që quhet standard i dyfishtë.
Dhe Pusteci është vendi ideal për ta ekspozuar këtë kontradiktë.
Sepse Mickoski nuk ishte në ndonjë sallë private. Nuk ishte në një aktivitet familjar. Ishte në territorin e Republikës së Shqipërisë.
Nëse protokolli kërkon respektimin e shtetit pritës, atëherë pyetja është e pashmangshme:
Kush e harroi himnin shqiptar?
Dhe nëse kryebashkiaku i Pustecit thotë se kishte kërkuar që ai të intonohej, atëherë përgjegjësia politike nuk mund të fshihet pas justifikimit se “bashkia nuk ishte organizatore”.
Sepse Mickoski ishte aty.
Dhe kur je kryeministër, nuk je thjesht spektator në ceremonitë ku merr pjesë.
Por kjo histori bëhet edhe më interesante kur e krahasojmë me sjelljen politike në Shkup.
Në Maqedoninë e Veriut, për Mickoskin himni maqedonas është pothuajse i paprekshëm. Edhe pas tij nuk duhet të ketë himn tjetër.
Ndërkohë, në kongresin themelues të VLEN-it në Shkup u intonua himni i Bashkimit Evropian.
Pra, kemi një pyetje që meriton përgjigje:
Kur është maqedonas, himni është çështje sovraniteti. Kur është shqiptar, bëhet çështje protokolli?
Kjo nuk është logjikë shtetërore.
Është logjikë selektive.
Dhe Mickoski duhet ta kuptojë një gjë shumë të thjeshtë:
Respekti për simbolet nuk matet me madhësinë e turmës, me numrin e votave apo me forcën e kryeministrit.
Nëse kërkon respekt për himnin maqedonas në Shkup, duhet të tregosh respekt për himnin shqiptar në Tiranë e në Pustec.
Nëse kërkon që të tjerët të respektojnë shtetin tënd, respekto shtetin ku je mysafir.
Përndryshe, ajo që paraqitet si “forcë” nuk është asgjë më shumë se provincializëm politik i paketuar si patriotizëm.
Dhe ndoshta kjo është pyetja më e pakëndshme për Mickoskin:
A është patriotizmi i tij aq i madh sa të kalojë kufirin, apo mbaron sapo kalon kufirin e Maqedonisë së Veriut?
Sepse shtetari i fortë nuk tregohet duke imponuar vetëm simbolin e vet.
Shtetari i fortë di të respektojë simbolin e tjetrit pa u ndier i kërcënuar prej tij.
Mickoski mund të jetë i fortë në Shkup.
Por forca e vërtetë e një kryeministri provohet kur është mysafir, jo kur është në shtëpinë e vet.
Dhe Pusteci, këtë herë, i dha një mësim të vogël diplomacie:
kush kërkon respekt, duhet të dijë edhe ta japë...
www.telegrami.mk
P.S Sipas Censusit të Shqipërisë 2023, janë regjistruar 2,281 persona që janë deklaruar etnikisht maqedonas.
Popullsia rezidente e Shqipërisë në Censusin 2023 ishte rreth 2.4 milionë. Kjo do të thotë se maqedonasit e deklaruar përbëjnë afërsisht 0.095% të popullsisë së Shqipërisë — pra më pak se 0.10%, jo 0.20%.
Një sqarim i rëndësishëm: këtu po flasim për përkatësi etnike, jo për shtetësi. INSTAT i trajton veçmas etninë dhe shtetësinë.
Madje krahasimi bëhet edhe më interesant: në Censusin 2011 ishin 5,512 persona që ishin deklaruar maqedonas, ndërsa në 2023 numri ra në 2,281.
Pra, për tekstin tënd do të ishte më e saktë të thuash:
“Në Shqipëri, sipas Censusit 2023, vetëm rreth 0.10% e popullsisë është deklaruar etnikisht maqedonase.”
www.telegrami.mk
Mesut Shabani
