Telegrami.mk – koment politik

Një pyetje që meriton përgjigje: pse studentët shqiptarë u ulën në tavolinë vetëm në fund, kur pikërisht kërkesa e tyre ishte arsyeja e gjithë këtij debati?

Nëse pushteti e kishte të qartë paraprakisht se nuk pranonte provimin e jurisprudencës në gjuhën shqipe edhe në pjesën me gojë, çfarë pritej të ndryshonte nga ai takim?

A shkuan studentët për të negociuar një zgjidhje, apo për të dëgjuar një vendim që, në thelb, ishte marrë më herët?

Këtu duhet të jemi të kujdesshëm: nuk mund të pretendojmë pa prova se studentët u manipuluan. Por kemi të drejtë të pyesim nëse prania e tyre rrezikon të përdoret politikisht nga një pushtet që më pas mund të deklarojë: “Ne i dëgjuam studentët, zhvilluam dialog dhe ofruam zgjidhje.”

Por a është dialog të ulesh në tavolinë vetëm pasi të tjerët e kanë përcaktuar drejtimin e bisedës? A është kompromis kur njëra palë kërkon zgjidhje të plotë, ndërsa pala tjetër e kufizon paraprakisht atë?

Studentët nuk duhet të jenë dekor i dialogut institucional. Ata duhet të jenë palë me të drejta të barabarta në diskutimin që përcakton të ardhmen e tyre profesionale.

Sepse pushteti mund ta fitojë fotografinë e dialogut, por studentët duhet ta fitojnë zgjidhjen e problemit.

Dhe nëse në fund mbetet vetëm fotografia, ndërsa kërkesa për provimin e plotë në gjuhën shqipe vazhdon të jetë e parealizuar, atëherë pyetja nuk do të jetë vetëm çfarë fitoi pushteti nga ai takim, por edhe çfarë fituan studentët prej tij.

STUDENTËT NË FUND TË TAVOLINËS, PUSHTETI NË KRYE TË AGJENDËS!

Ka raste kur një fotografi flet më shumë se dhjetë deklarata politike.

Studentët shqiptarë, të cilët dolën në protesta për një të drejtë që e konsiderojnë të garantuar me ligj, shkuan të takohen me përfaqësuesit e pushtetit për të kërkuar zgjidhje. Por fizikisht, ata u ulën në fund të tavolinës.

A ishte thjesht një çështje organizimi apo një simbolikë që meriton vëmendje? Nuk mund ta dimë pa prova. Por pyetja është legjitime: kur diskutohet e ardhmja profesionale e studentëve, a nuk duhej që ata të trajtoheshin si palë e barabartë në atë tryezë?

Dhe dilema bëhet edhe më e madhe kur kujtojmë se qëndrimi i kryeministrit Hristijan Mickoski për pjesën me gojë të provimit ishte bërë i qartë paraprakisht.

Çfarë pritej të ndryshonte nga takimi, nëse kufijtë e zgjidhjes ishin përcaktuar që më parë?

A rrezikuan studentët që, duke pranuar të uleshin në atë tavolinë, t’i jepnin pushtetit mundësinë të paraqitej si demokratik dhe i hapur ndaj dialogut, ndërkohë që kërkesa e tyre për zgjidhje të plotë mbetej e papërmbushur?

Nuk është e drejtë të akuzojmë studentët pse zgjodhën dialogun. Por është e drejtë të kërkojmë që dialogu të mos përdoret si dekor politik.

Studentët nuk shkuan për të zbukuruar një fotografi institucionale. Shkuan për të kërkuar një zgjidhje.

Sepse barazia nuk matet vetëm me atë se kush ftohet në tavolinë, por edhe me mënyrën se si trajtohet dhe me peshën që i jepet zërit të tij.

Nëse pushteti dëshiron të dëshmojë se i respekton studentët, këtë nuk e dëshmon duke i pritur në një takim, por duke u dhënë përgjigje konkrete kërkesave të tyre.

Përndryshe, ekziston rreziku që pushteti ta fitojë imazhin e dialogut, ndërsa studentët të mbeten me të njëjtën kërkesë të papërmbushur.

Studentët shqiptarë te Shasivari: takim për zgjidhje apo për të dëgjuar atë që ishte thënë një ditë më parë?

Kur zëvendësministri i Arsimit, Driton Sulejmani, e kishte paralajmëruar publikisht zgjidhjen për Provimin e jurisprudencës, çfarë mbeti për t’u sqaruar në takimin e studentëve shqiptarë me ministrin e Drejtësisë, Jeton Shasivari?

Takimi i studentëve shqiptarë me ministrin e Drejtësisë, Jeton Shasivari, mund të ishte një mundësi për të marrë përgjigje të qarta për një çështje që prek drejtpërdrejt të drejtat gjuhësore dhe të ardhmen profesionale të tyre. Por deklaratat e bëra para takimit e ngrenë një pikëpyetje të arsyeshme: a shkuan studentët për të kërkuar një zgjidhje, apo për të dëgjuar nga një ministër atë që një përfaqësues tjetër i qeverisë e kishte paralajmëruar tashmë publikisht?

Një ditë para takimit, zëvendësministri i Arsimit dhe Shkencës, Driton Sulejmani, deklaroi në emisionin “N’Dritë” në Alsat-M se ishte gjetur një zgjidhje sipas së cilës mbi 75 për qind e Provimit të jurisprudencës do të mund të jepej në gjuhën shqipe.

Sipas deklaratës së tij, kandidatët deri atëherë e kishin dhënë të gjithë provimin vetëm në gjuhën maqedonase, ndërsa zgjidhja e paralajmëruar do t’u mundësonte ta zhvillonin në shqip pjesën më të madhe të tij.

Nëse kjo ishte zgjidhja e dakorduar, atëherë pyetja që shtrohet është e thjeshtë: pse duhej të pritej takimi me ministrin e Drejtësisë që studentët të kuptonin se çfarë ishte vendosur, çfarë ishte vetëm propozim dhe kur do të zbatohej?

Nëse, ndërkaq, bëhej fjalë vetëm për një propozim, atëherë studentët kishin të drejtë të kërkonin sqarime të plota, jo vetëm deklarata publike që tingëllojnë si vendime përfundimtare.

Studentët nuk kanë nevojë për premtime të përsëritura, por për vendime të dokumentuara.

Këtu qëndron edhe problemi i komunikimit brenda institucioneve. Kur një zëvendësministër flet publikisht për një zgjidhje konkrete, ndërsa ministri përgjegjës pret takimin me studentët për të diskutuar të njëjtën çështje, krijohet hapësirë për paqartësi. Nuk është e domosdoshme që kjo të nënkuptojë mospajtim mes tyre, por është e arsyeshme të kërkohet koordinim institucional dhe transparencë.

Studentët shqiptarë nuk duhet të shndërrohen në publik të një skenari ku secili zyrtar paraqitet si bartës i zgjidhjes. Ata duhet ta dinë se cila është baza ligjore, cilat pjesë të provimit do të jepen në shqip, si do të organizohet procedura dhe kur do të hyjë në fuqi zgjidhja.

Sepse e drejta për ta përdorur gjuhën shqipe nuk matet vetëm me përqindje të shpallura në studio televizive. Ajo matet me ligje të zbatueshme, procedura të qarta dhe garanci që kandidatët nuk do të përballen me interpretime të ndryshme nga një institucion te tjetri.

Pyetja për Jeton Shasivarin dhe Driton Sulejmanin mbetet: a ekziston një vendim konkret, i miratuar dhe i zbatueshëm, apo studentëve u është prezantuar si zgjidhje një proces që ende pret përfundimin institucional?

Studentët kanë të drejtë të kërkojnë përgjigje të shkruara. Dhe institucionet kanë detyrim të mos e ngatërrojnë paralajmërimin politik me vendimin juridik…www.telegrami.mk

MESUT SHABANI