www.telegrami.mk
Polemikë me vetveten nga qyteti i Tetovës :fela intelektuale priste që profesori të kundërshtojë BASHKIMIN EVROPIAN ,por ai meret profesori nuk reflekton për Raportin e Parlamentit Evropian mu për disa ligje ku është përfshirë në komision nga Qeveria VMRO-VLEN.Në tekstin e profesorit , nuk ka referencë të drejtpërdrejtë ndaj Raportit të Bashkimit Evropian të 17.06.2026 për RMV.
Pra:
- nuk përmendet Raporti i BE-së,
- nuk analizohet asnjë gjetje specifike e tij,
- dhe argumentimi është i ndërtuar mbi Kushtetutën, Marrëveshjen e Ohrit dhe logjikën e zbatimit të ligjit, jo mbi dokumentin e raportit evropian.
Megjithatë, në mënyrë indirekte, teksti lidhet me temat që zakonisht trajtohen në raportet e BE-së, si:
- përfaqësimi i drejtë,
- administrata publike,
- sundimi i ligjit,
- mekanizmat institucionalë dhe transparenca.
Por kjo është vetëm përputhje tematike, jo analizë e raportit.
Nga afërsia e qytetit por nga largësia e mendimeve përgjigje analizës Prof. Dr. sc. Jeton Shasivari,i cili u ik rekomandimeve të BE të datës 17.06.2026
Një kundër-argument juridik mund të fokusohet në disa pika thelbësore:
1. Parimi kushtetues nuk zëvendësohet me ligj, por as nuk mund të deformohet prej tij
Prof. Shasivari ka të drejtë kur thotë se parimet kushtetuese kërkojnë mekanizma ligjorë për zbatim. Mirëpo pyetja nuk është nëse duhet ligj, por nëse ligji i propozuar është në përputhje me Kushtetutën dhe standardet evropiane.
Një ligj që prek të drejtat individuale, qasjen në punësim dhe identitetin etnik duhet të ofrojë garanci të qarta juridike, procedura transparente dhe kontroll gjyqësor efektiv. Përndryshe rrezikon të krijojë probleme të reja në emër të zgjidhjes së një problemi ekzistues.
2. Mungesa e sanksioneve nuk është çështje triviale
Argumenti se “jo çdo normë juridike ka gjobë” është i saktë në teori, por nuk i përgjigjet pyetjes kryesore.
Në teorinë juridike, norma pa mekanizëm efektiv zbatimi mbetet kryesisht programatike. Përfaqësimi adekuat dhe i drejtë nuk është vetëm objektiv politik, por detyrim kushtetues. Nëse një institucion e shkel vazhdimisht këtë parim, ligji duhet të përcaktojë qartë pasojat juridike.
Kontrolli administrativ përmes pëlqimeve paraprake mund të jetë mekanizëm ndihmës, por nuk është zëvendësim i përgjegjësisë juridike.
3. Problemi i identifikimit etnik mbetet i hapur
Një nga pikat më të debatueshme është pretendimi se identiteti etnik mund të verifikohet përmes gjuhës në dokumente personale ose elementeve të tjera administrative.
Nga perspektiva e së drejtës ndërkombëtare dhe standardeve evropiane, përkatësia etnike bazohet para së gjithash në vetëdeklarim.
As emri, as gjuha e përdorur në dokumente nuk janë prova juridike absolute e përkatësisë etnike. Ka qytetarë me emra të ngjashëm në komunitete të ndryshme dhe ka qytetarë që përdorin më shumë se një gjuhë.
Pikërisht për këtë arsye, çdo mekanizëm që mund të çojë në kategorizim administrativ të identitetit etnik duhet të trajtohet me kujdes të jashtëzakonshëm.
4. Përfaqësimi adekuat nuk duhet të cenojë meritokracinë
Prof. Shasivari argumenton se gjobat mund të çojnë në “kalkulator etnik”. Mirëpo kritika nuk është domosdoshmërisht kundër përfaqësimit adekuat, por kundër rrezikut që kriteri etnik të fitojë peshë më të madhe sesa profesionalizmi.
Standardet moderne evropiane kërkojnë balancë mes:
- përfaqësimit të drejtë të komuniteteve;
- kompetencës profesionale;
- konkurrencës së hapur;
- mosdiskriminimit.
Ligji duhet të tregojë qartë si do të ruhet kjo balancë.
5. Marrëveshja e Ohrit kërkon përfaqësim, jo administrim etnik të shtetit
Një debat legjitim është nëse zbatimi i përfaqësimit adekuat duhet të matet përmes statistikave etnike apo përmes krijimit të mundësive të barabarta.
Fryma e Marrëveshjes Kornizë të Ohrit synonte integrimin e komuniteteve në institucione, jo transformimin e çdo procedure administrative në proces të numërimit etnik.
Prandaj sfida nuk është vetëm rritja e numrave, por krijimi i institucioneve profesionale, gjithëpërfshirëse dhe funksionale.
Kundërshtimi akademik ndaj Prof. Shasivarit nuk duhet të jetë se përfaqësimi adekuat nuk ka nevojë për ligj. Debati i vërtetë është nëse ligji i propozuar ofron garanci të mjaftueshme juridike, ruan parimin e meritokracisë, respekton standardet evropiane të vetëidentifikimit etnik dhe siguron mekanizma efektivë të përgjegjësisë. Pikërisht këto pyetje mbeten të hapura dhe meritojnë debat serioz juridik, e jo vetëm politik…www.telegrami.mk
Mesut
