www.telegrami.mk
Deklaratat e fundit të Qeverisë së drejtuar nga Hristijan Mickoski lidhur me trasenë e Korridorit 8 po nxjerrin në pah një problem serioz: mungesën e një qëndrimi të qartë dhe koherent për një projekt strategjik.
Deri dje, përfaqësues të shumicës qeverisëse paralajmëronin ndryshim të mundshëm të trasesë, duke u thirrur në kërkesat e UNESCO dhe nevojën për mbrojtjen e zonës së Rajoni i Ohrit. Kjo krijoi përshtypjen se një rishikim serioz i projektit ishte në horizont.
Por sot, narrativi ndryshon. Ministri i Kulturës, Zoran Lutkov, deklaron se “nuk ka artefakte”, duke minimizuar dimensionin arkeologjik të problemit. Në të njëjtën kohë, ai pranon se bëhet fjalë për një zonë të mbrojtur ku punimet duhet të ndalen dhe trajtohen me kujdes të veçantë. Kjo qasje e dyfishtë nuk sqaron asgjë – përkundrazi, thellon konfuzionin.
Në këtë kontekst, pesha e reagimit të European Commission duket vendimtare. Sinjalet se nuk ka ndryshime zyrtare të trasesë kanë detyruar qeverinë të tërhiqet nga retorika e mëparshme dhe të kalojë në një gjuhë më të kujdesshme, duke shtyrë vendimmarrjen për në një moment të pacaktuar – pas vizitës së delegacionit të UNESCO-s në muajin maj.Kjo sjellje lë hapur një pyetje legjitime: a kemi të bëjmë me një strategji të mirëfilltë zhvillimi, apo me një përpjekje për të fituar kohë?
Deklarata e Izet Mexhiti, e cila thekson se korridori duhet të realizohet duke respektuar rregullat e UNESCO-s dhe duke gjetur një pikë lidhjeje me Shqipërinë, përfaqëson një qasje më pragmatike. Por edhe ajo mbetet në nivel politik, pa ofruar zgjidhje konkrete teknike.
Në thelb, problemi nuk është thjesht nëse ekzistojnë apo jo artefakte. Çështja reale është se çdo ndërhyrje në një zonë të mbrojtur ndërkombëtarisht bart rrezik për vetë statusin e saj. Dhe kjo kërkon qartësi, transparencë dhe përgjegjësi – jo deklarata të ndryshueshme nga dita në ditë.
Nëse Qeveria vërtet synon realizimin e Korridorit 8, ajo duhet të dalë me një qëndrim të unifikuar dhe të bazuar në ekspertizë, jo në improvizim politik. Përndryshe, ajo që po ndodh sot duket më shumë si menaxhim i krizës sesa udhëheqje e një projekti strategjik.Këtu kemi një situatë tipike ku deklaratat politike, teknike dhe ndërkombëtare nuk përputhen plotësisht – dhe kjo krijon perceptimin se qeveria po “lëviz narrativën” sipas presionit.
Le ta zbërthejmë qetë:
1. Kontradikta në deklarata
Nga njëra anë:
- Hristijan Mickoski dhe figura të tjera të qeverisë kishin lënë të kuptohej se traseja e Korridorit 8 mund të ndryshohet për shkak të kërkesave të UNESCO
- Diskursi ishte: “duhet respektuar zona e mbrojtur”
Nga ana tjetër, tani:
- Zoran Lutkov thotë praktikisht:
- nuk ka artefakte (pra minimizohet problemi arkeologjik)
- por njëkohësisht pranon që zona është e mbrojtur dhe duhet kujdes
Kjo është kontradiktë klasike: “nuk ka problem” + “duhet të ndalojmë sepse është zonë e mbrojtur”
2. Roli i Komisionit Evropian me kërkesën e gazetarit tetovar Mesut Shabani
Reagimi i European Commission ka rëndësi:
- Nëse BE ka sinjalizuar se nuk ka ndryshim zyrtar të trasesë, atëherë:
- Qeveria nuk mund të vazhdojë me narrativën “po e ndryshojmë”
- Prandaj kalon në një ton më teknik: “po presim UNESCO-n, po analizojmë”
Kjo duket si korrigjim i mesazhit pas presionit ndërkombëtar
3. A po blen kohë qeveria?
Ka disa indikatorë që po:
Po, sepse:
- Shtyhet vendimi final (“presim delegacionin në maj”)
- Ndryshon retorika (nga “do ndryshojmë” → “po analizojmë”)
- Jepen deklarata të dyfishta (pa artefakte, por zonë e mbrojtur)
Pse mund të blejë kohë?
- Për të shmangur konflikt me UNESCO,dhe me poteren që u ngrit në Maqedoninë Perendimore se Qeveria Mickoski -VLEN me servilizëm me qëllim anashkalojnë pjesët shqiptare dhe devijojnë korridorin 8 nga Ohri
- Për të mos hyrë në përplasje me BE-në
- Për të menaxhuar opinionin publik të brendshëm (sidomos në zona të ndjeshme si Ohri)
4. Deklarata e Izet Mexhiti
Deklarata e tij është më politike dhe pragmatike:
- Pranon që korridori duhet të lidhet me Shqipërinë
- Lë hapur opsionin e trasesë
- Thotë: mund të respektohen rregullat e UNESCO-s dhe projekti të realizohet
Kjo është një pozicion kompromisi, jo teknik – më shumë menaxhim politik i situatës
5. Thelbi i problemit
Nuk është vetëm “a ka artefakte apo jo”, por:
- Zona e Rajoni i Ohrit është pasuri botërore
- Edhe pa artefakte konkrete, ndërtimi mund të:
- dëmtojë peizazhin
- rrezikojë statusin e UNESCO-s
Përfundim realist
Po, ka shumë gjasa që qeveria:
- po menaxhon presionin (BE + UNESCO)
- po riformulon qëndrimin
- dhe në praktikë po fiton kohë derisa të vijë një vendim ndërkombëtar
Kjo nuk është domosdoshmërisht manipulim i pastër, por është politikë klasike balancimi – vetëm se komunikimi publik duket i paqëndrueshëm dhe kontradiktor…www.telegrami.mk
================================================
Mesut Shabani Tetovë
