www.telegrami.mk
Investigim
Deklaratat e fundit të Izet Mexhitit kanë rikthyer në qendër të debatit publik çështjen e licencave për kanabis mjekësor të dhëna gjatë mandatit të ish-ministrit të Shëndetësisë, Arben Taravari. Mexhiti pretendon se gjatë një periudhe disa mujore janë nënshkruar shtatë licenca dhe përdor etiketime si “ministër i kanabisit”, duke aluduar se politikat e asaj kohe kanë sjellë pasoja negative.
Megjithatë, deri më tani, deklaratat janë në nivel politik dhe nuk shoqërohen me prova konkrete për shkelje ligjore apo korrupsion.
Çfarë dihet?
Në Maqedoninë e Veriut, prodhimi i kanabisit për qëllime mjekësore është i lejuar me ligj dhe licencat jepen nga institucionet përkatëse sipas procedurave të përcaktuara. Ministri i Shëndetësisë, në kuadër të kompetencave të tij, ka rol në procesin e miratimit të këtyre licencave.
Nëse licencat janë dhënë në përputhje me ligjin dhe kriteret ekzistuese, atëherë bëhet fjalë për vendime administrative brenda mandatit institucional. Nëse ka pasur shkelje, kjo është çështje që duhet trajtuar nga organet hetimore dhe gjyqësore.
Dimensioni politik
Gjuha e përdorur në deklaratë është tipike për përplasje politike, sidomos në periudha tensioni apo rivaliteti partiak. Etiketimet dhe metaforat shërbejnë për të krijuar perceptim publik, por nuk përbëjnë provë.
Debati aktual ngre disa pyetje legjitime për opinionin:
- Sa licenca janë dhënë në atë periudhë?
- Kush janë përfituesit?
- A janë respektuar të gjitha procedurat ligjore?
- A ekzistojnë hetime zyrtare për këtë çështje?
Pa përgjigje institucionale dhe dokumentacion zyrtar, çështja mbetet në nivel deklarativ politik.
Përfundim
Rasti ilustron dallimin mes akuzës politike dhe përgjegjësisë ligjore. Transparenca institucionale dhe verifikimi i fakteve janë thelbësore për të shmangur spekulimet dhe për të ndërtuar debat publik të bazuar në prova.Licencat e kanabisit: Çfarë ndodhi realisht dhe çfarë duhet verifikuar?
Deklaratat politike kanë rikthyer në vëmendje çështjen e shtatë licencave për kanabis mjekësor të nënshkruara gjatë mandatit të ish-ministrit të Shëndetësisë. Por përtej retorikës dhe etiketimeve, çështja kërkon analizë dokumentare dhe përgjigje konkrete.
1. Korniza ligjore: A ishte vendimi brenda ligjit?
Kanabisi për përdorim mjekësor është i lejuar me ligj në Maqedoninë e Veriut. Licencat jepen përmes një procedure të përcaktuar, ku përfshihen:
- Aplikimi i kompanisë
- Plotësimi i kushteve teknike dhe të sigurisë
- Vlerësimi nga komisionet përkatëse
- Vendimi përfundimtar nga Ministria e Shëndetësisë
Pyetja thelbësore:
A janë respektuar të gjitha fazat procedurale për secilën nga shtatë licencat?
Kjo kërkon:
- Dokumentet zyrtare të aplikimit
- Procesverbalet e komisioneve
- Vendimet e arsyetuara të ministrisë
2. Kush përfitoi?
Transparenca mbi përfituesit është kyçe. Duhet verifikuar:
- Kush janë pronarët realë të kompanive që morën licencat?
- A kanë lidhje politike apo biznesore me zyrtarë publikë?
- A janë kompani të reja të krijuara pak para marrjes së licencës?
Një analizë e Regjistrit Qendror mund të tregojë:
- Datën e themelimit
- Kapitalin fillestar
- Strukturën e pronësisë
3. Ritmi i dhënies së licencave
Nëse shtatë licenca janë dhënë brenda një periudhe të shkurtër, lind pyetja:
- A është kjo praktikë e zakonshme apo përbën përjashtim?
- Sa licenca janë dhënë në periudha të tjera nga ministra të tjerë?
Krahasimi me statistikat e viteve të tjera do të ndihmonte për të kuptuar nëse bëhet fjalë për një trend normal apo një valë të pazakontë miratimesh.
4. A ka hetime zyrtare?
Deri tani, deklaratat janë politike. Por element kyç është:
- A ka kallëzim penal?
- A ka nisur hetim nga Prokuroria apo ndonjë institucion mbikëqyrës?
- A ka raport të Entit Shtetëror për Revizion?
Në mungesë të një procedure zyrtare, akuzat mbeten në nivel insinuate.
5. Pasoja reale në terren
Pretendimi se “nëntoka e rajonit është sjellë në vend” është i rëndë dhe kërkon prova konkrete:
- A ka rritje të rasteve penale të lidhura me abuzim të licencave?
- A janë zbuluar kompani që kanë shkelur kushtet?
- A ka konfiskime apo mbyllje objektesh të licencuara?
Pa të dhëna nga MPB apo Prokuroria, kjo mbetet deklaratë politike.Çfarë mbetet e hapur?
Aktualisht, kemi:
- Një deklaratë politike me tone akuzuese
- Një fakt të verifikueshëm (nënshkrimi i licencave)
- Mungesë dokumentesh publike që provojnë shkelje
Për ta kthyer debatin nga retorika në përgjegjësi, nevojiten:
- Publikimi i listës së plotë të licencave
- Transparencë mbi procesin
- Qëndrim institucional nga organet e drejtësisë
Derisa këto elemente të bëhen publike, çështja mbetet në zonën e debatit politik, jo të konstatimit juridik.
www.telegrami.mk
============================================================
Mesut Shabani
