www.telegrami.mk
Lajmi interaktiv
Pse mungon reagim nga VLEN por edhe nga opozita e bllokuit politik shqiptar për fjalimet e Mickoskit lidhur me natalitetin dhe kush tha se nuk ka krizë demografike në zonat shqiptare, partneri qeveritar pa qëndrim?
Çfarë nuk thotë VLEN
- Nuk thotë se Maqedonia Perëndimore po zbrazet nga shqiptarët, jo vetëm nga të rinjtë, por nga familje të tëra dhe të gjitha grupmoshat.
- Nuk thotë se në shumë zona shqiptare nataliteti ka rënë nën nivelin e riprodhimit, me çifte që lindin vetëm një fëmijë ose asnjë.
- Nuk thotë se emigrimi po e shkatërron bazën demografike, duke e bërë të pamundur ruajtjen e strukturës familjare në afat të mesëm.
- Nuk thotë se çerdhet në komunat shqiptare mungojnë prej dekadash, dhe se në disa vendbanime nuk është hapur asnjë institucion parashkollor i ri për breza të tërë.
- Nuk thotë se gratë shqiptare përballen me mungesë mbështetjeje institucionale, duke u detyruar të zgjedhin mes punës dhe lindjes së fëmijëve.
- Nuk thotë se nuk ekziston asnjë strategji e veçantë për zonat shqiptare, ndonëse kriza demografike atje është më e thellë se mesatarja shtetërore.
- Nuk thotë se si partner qeveritar nuk ka ushtruar presion publik për buxhete, investime dhe politika të diferencuara për këto zona.
Qeveria e kryeministrit Hristijan Mickoski e ka nisur vitin 2026 me promovimin e kopshteve të reja, masave për familjet me shumë fëmijë dhe një diskurs të theksuar pro-familjar. Mesazhi zyrtar është se po krijohen kushte më të mira për kujdesin e fëmijëve dhe rritjen e natalitetit. Megjithatë, përtej deklaratave publike, mbetet e paqartë nëse këto masa përbëjnë një strategji reale demografike apo thjesht një narrativë ideologjike.
Çështja që mungon: pse po ikin familjet?
Të dhënat demografike tregojnë rënie të vazhdueshme të lindjeve dhe emigrim të lartë, veçanërisht të popullsisë në moshë aktive. Qeveria fokusohet te nxitja e lindjeve, por nuk adreson shkakun kryesor të rënies demografike: largimin e të rinjve dhe familjeve nga vendi për arsye ekonomike.
Nuk ka sqarime publike për:
- pasigurinë në tregun e punës,
- pagat e ulëta dhe rritjen e kostos së jetesës,
- mungesën e banesave të përballueshme,
- mbrojtjen e nënave në tregun e punës pas lindjes.
Pa adresimin e këtyre faktorëve, masat për rritjen e natalitetit mbeten të pjesshme.
Kopshtet si instrument komunikimi
Hapja dhe rinovimi i kopshteve po paraqitet si sukses kryesor qeveritar. Megjithatë, ndërtimi i infrastrukturës parashkollore është detyrim institucional dhe nuk garanton rritje të lindjeve. Politikat demografike funksionojnë vetëm kur shoqërohen me stabilitet ekonomik dhe siguri sociale.
Vetë deklaratat e kryeministrit se “pa fëmijë kopshtet janë të kota” nënvizojnë paradoksin e qasjes aktuale: fokusi vendoset te pasojat, jo te shkaqet.
Pjesë e diskursit qeveritar është edhe theksimi i përkufizimit tradicional të familjes në librat shkollorë. Kjo qasje hap debat ideologjik, por nuk ofron zgjidhje praktike për sistemin arsimor, i cili përballet me mungesë resursesh, mbingarkesë dhe cilësi të pabarabartë.
Politikat publike zakonisht matin suksesin me rezultate të matshme, jo me mesazhe simbolike.
Parcelizimi për 1 euro, lirimet komunale dhe kthimi i taksave për nënat janë masa të paralajmëruara pa një analizë të publikuar mbi:
- ndikimin buxhetor,
- numrin e përfituesve,
- efektin afatmesëm dhe afatgjatë në natalitet.
Pa këto të dhëna, është e vështirë të vlerësohet nëse bëhet fjalë për politika efektive apo për masa me karakter promovues.
E vërteta që nuk thuhet
Kriza demografike nuk është krizë e “vlerave të huaja”, siç nënkuptohet nga qeveria. Është krizë e pagave të ulëta, çmimeve të larta, korrupsionit dhe mungesës së perspektivës. Asnjë libër, asnjë fjalim dhe asnjë kopsht i inauguruar nuk e ndryshon këtë.
Ndërsa Mickoski thotë se “nuk ka frikë nga kritikat”, realiteti është tjetër: qeveria po fshihet pas retorikës familjare për të mos u përballur me shkaqet reale të zbrazjes së vendit.
Kriza demografike në vend nuk mund të reduktohet në çështje vlerash apo përkufizimesh familjare. Ajo është kryesisht rezultat i kushteve ekonomike, emigrimit dhe pasigurisë sociale. Pa politika gjithëpërfshirëse që adresojnë këto probleme, thirrjet për rritjen e natalitetit rrezikojnë të mbeten pjesë e komunikimit politik, jo e zgjidhjes…www.telegrami.mk
==================================================
P:S Ta sqarojmë termin NARRATIVË POLITIKE
Narrativë politike do të thotë rrëfim i ndërtuar me qëllim politik, jo domosdoshmërisht realitet i plotë.
Me fjalë të thjeshta:
është historia që pushteti do të të besosh, jo domosdoshmërisht ajo që po ndodh në terren.
Çfarë nënkupton konkretisht:
- Zgjedh disa fakte që i shërbejnë pushtetit.
- Injoron faktet që e rrëzojnë atë.
- I paketizon në mesazhe emocionale (familja, fëmijët, kombi).
- I përsërit vazhdimisht derisa të duken si e vërtetë.
Pra:
- Narrativa politike = komunikim, imazh, propagandë.
- Politika reale = ligje, buxhete, rezultate të matshme.
Kur një qeveri flet shumë për vlera dhe pak për shifra, zakonisht po ndërton narrativë, jo zgjidhje.
shkurt e shqip
Narrativa politike nuk ka për detyrë të zgjidhë problemin, por ta kontrollojë mënyrën si flitet për të.
Mesut Shabani
