Deklarata e Ambasadorit të BE-së Michalis Rokas nuk ishte vetëm një korrigjim diplomatik, por një goditje e drejtpërdrejtë ndaj narrativës politike që ka qarkulluar në publik ditët e fundit rreth një hyrjeje të mundshme në BE “pa të drejtë vote”. Me një fjali, Rokas e ktheu debatin nga sfera e spekulimeve në realitetin ligjor: pranimi përcaktohet nga marrëveshjet, dhe në ato marrëveshje nuk ka anëtarësim pa të drejtë vote dhe pa të drejtë vetoje, raportoi Racin, përcjell Portalb.mk.
Problemi me tezën që po shtynte kryeministri nuk është vetëm se tingëllon si një konstruksion politik, por se krijon një përshtypje të gabuar se ekziston një “rrugë e shkurtër” drejt anëtarësimit, e cila supozohet se varet nga një paketë gjeopolitike me Ukrainën dhe një pjesë të rajonit. Në paraqitjet publike, ai foli për një skenar në të cilin Maqedonia, Ukraina, Mali i Zi dhe Shqipëria do të uleshin “në tryezë” në vitin 2027, por pa të drejtë vote, ndërsa në të njëjtën kohë hapi hapësirë për tezën se ndryshimet kushtetuese do të ndodhnin brenda kornizës së një skenari të tillë.
Rokas pikërisht këtu e mbylli manipulimin në dy nivele. Së pari, ai tha se një formë e tillë anëtarësimi nuk ekziston në traktatet aktuale të Bashkimit Evropian. Së dyti, ai sqaroi se nëse dikush do të donte të krijonte një model të tillë, kjo do të thoshte ndryshimin e vetë traktateve dhe kjo do të kërkonte unanimitet nga të gjitha shtetet anëtare. Me fjalë të tjera, skenari që paraqitet si një “anashkalim i zgjuar” në të vërtetë kërkon një rrugë edhe më të vështirë politike dhe ligjore sesa ajo e rregullta.
Kujtojmë se para disave, ditëve kryeministri Mickoski tha se ka gjasa që Maqedonia e Veriut të anëtarësohet në BE pa të drejtë vote.
- Maqedonia e Veriut mbetet e ngujuar në rrugëtimin drejt BE-së, shkaku i kontestit me Bullgarinë fqinje. RMV duhet t’i bëjë ndryshimet kushtetuese për të vazhduar rrugën drejt BE-së. Ndryshimi kushtetutës përfshin shtimin e bullgarëve dhe etnive tjera në Kushtetutë. Ndryshimi kërkon shumicë prej dy të tretash dhe negociatat me BE-në nuk do të fillojnë derisa të bëhen këto ndryshime.
Me kusht të ndryshimi të Kushtetutës, Maqedonia e Veriut më 19 korrik të vitit 2022 i filloi bisedimet qasëse me BE-në me mbajtjen e konferencës së parë ndërqeveritare, pas miratimit të propozimit francez të cilin Maqedonia e Veriut e miratoi më 16 korrik 2022. Propozimi atë kohë u votua në parlament pa pjesëmarrjen e opozitës së atëhershme e cila tani është në pushtet.
Ndërkohë, qëndrimi i Qeverisë për ndryshimet kushtetuese mbetet i pandryshuar dhe ato nuk do të ndodhin pa garanci të qarta se procesi i integrimit evropian nuk do të shoqërohet me bllokada dhe kushte të reja dypalëshe.
