www.telegrami.mk
lajmi interaktiv
hulumtim
Një pyetje legjitime, sa janë këto investime nga kredia hungareze 1 miliardë eurosh në regjionin e Pollogut komuna me shumicë shqiptare
por nuk ka një përgjigje të vetme. Mund të ndikojnë disa faktorë njëkohësisht:
- Prioritetet e komunave. Çdo komunë propozon projektet për të cilat kërkon financim. Disa kanë aplikuar për pishina, palestra ose qendra rekreative, ndërsa të tjera kanë kërkuar rrugë, kanalizime, ujësjellës apo ndriçim.
- Shpërndarja e fondeve. Analiza të pavarura kanë vërejtur se fondet nga kredia hungareze nuk janë shpërndarë në mënyrë të barabartë mes komunave, as sipas numrit të banorëve dhe as sipas shumës së përfituar.
- Projektet e dorëzuara dhe gatishmëria teknike. Për të marrë financim, komunat duhet të kenë projekte të përgatitura dhe dokumentacion të plotë. Nëse një projekt nuk është gati ose nuk aplikohet, nuk mund të financohet.
- Zgjedhjet politike dhe buxhetore. Ka debate publike nëse investimet janë orientuar më shumë drejt disa komunave ose rajoneve sesa të tjerave, por kjo kërkon krahasim të të dhënave konkrete për secilën komunë. ()
Konkretisht për rajonin e Pollogut (Tetovë, Gostivar, Bogovinë, Vrapçisht, Bërvenicë, Tearcë, Jegunoc, Zhelinë, Mavrovë-Rostushë), mund të bëhet një krahasim i detajuar se:
- sa fonde ka marrë secila komunë nga kredia hungareze;
- çfarë projektesh janë financuar;
- dhe nëse ka dallime të mëdha krahasuar me komunat e tjera në vend.
Një analizë e tillë do të tregonte me fakte nëse Pollogu ka përfituar më pak ose nëse fondet janë orientuar kryesisht në projekte bazike, ndërsa investime si pishina, qendra sportive apo objekte rekreative janë realizuar në rajone të tjera.
Kavadari ka rreth 38.700 banorë sipas regjistrimit të popullsisë të vitit 2021.
- Komuna e Kavadarit: rreth 38.741 banorë.
- Qyteti i Kavadarit: rreth 26.000–27.000 banorë (pjesa tjetër jeton në fshatrat e komunës).
Kavadari është qendra e rajonit të Tikveshit dhe njihet si kryeqendra e prodhimit të verës në Maqedoninë e Veriut.
Sipas analizave për shpërndarjen e mjeteve nga “kredia hungareze” për komunat, në rajonin e Pollogut shumat kryesore kanë qenë afërsisht këto:
| Komuna | Shuma e miratuar (afërsisht) |
|---|---|
| Tetovë | rreth 5.5 milionë euro |
| Gostivar | rreth 2.7 milionë euro (për një paketë fillestare prej 13 projektesh) |
| Zhelinë | rreth 1.2 milionë euro |
| Komuna të tjera të Pollogut | shuma më të vogla, sipas projekteve të miratuara |
Nga këto të dhëna del se Tetova ka marrë një nga shumat më të mëdha në nivel shteti, ndërsa Zhelina, edhe pse komunë më e vogël, ka pasur shumë të lartë për banor (rreth 82 euro për banor sipas analizës së Qendrës për Komunikime Qytetare).
Pra, nëse pyetja është “a ka marrë Pollogu para nga kredia hungareze?” – po, ka marrë. Por debati është tjetër: a janë këto investime të krahasueshme me nevojat e rajonit, sidomos për objekte sportive, pishina, ujësjellës, kanalizime dhe zhvillim ekonomik? Kjo është çështje politike dhe kërkon krahasim me komunat e tjera.
Një analizë krahasuese: Pollogu kundrejt Kavadarit, Manastirit, Prilepit etj. – euro për banor dhe lloji i projekteve.
Nga të dhënat e publikuara për shpërndarjen e mjeteve nga kredia hungareze për komunat, rezulton se në total janë miratuar rreth 112 milionë euro për 1.116 projekte komunale. Paratë janë shpërndarë për projekte infrastrukturore si rrugë lokale, kanalizime, ujësjellës, objekte sportive dhe projekte të tjera komunale.
1. Krahasimi sipas shumës totale
| Komuna | Banorë (afërsisht) | Fonde nga kredia hungareze | Euro për banor |
|---|---|---|---|
| Manastir | ~85.000 | 5.6 milion € | ~66 €/banor |
| Tetovë | ~84.000 | 5.5 milion € | ~65 €/banor |
| Kumanovë | ~98.000 | 5.3 milion € | ~54 €/banor |
| Prilep | ~69.000 | 4.4 milion € | ~64 €/banor |
| Zhelinë (Pollog) | ~12.000 | ~1 milion € | ~82 €/banor |
| Gostivar | ~59.000 | rreth 2.7 milion € | ~45 €/banor |
2. Çfarë tregon kjo?
Tetova, si një nga komunat më të mëdha në vend, ka marrë një shumë të lartë në total – rreth 5.5 milionë euro, pothuajse në nivel me Manastirin.
Por nëse llogaritet për kokë banori, fotografia ndryshon:
- Zhelina del më lart se shumë qytete të mëdha, me rreth 82 euro për banor. (ccc.org.mk)
- Tetova është afërsisht në mes, jo ndër komunat me më shumë euro për banor.
- Gostivari ka një raport më të ulët krahasuar me disa komuna të tjera.
3. Lloji i projekteve
Në qytete si:
- Manastiri – investimet janë orientuar në projekte komunale me vlerë të madhe.
- Prilepi – ka marrë mbi 4 milionë euro, kryesisht për infrastrukturë.
- Kavadari – edhe pse nuk është ndër përfituesit më të mëdhenj sipas listës së përgjithshme, ka investime të dukshme në objekte publike dhe sportive. Pishina e rindërtuar është një shembull i një investimi që krijon hapësirë rekreative për qytetarët.
- Pollogu – pjesa më e madhe e projekteve janë të lidhura me nevoja bazike: rrugë, kanalizime, ujësjellës dhe infrastrukturë komunale.
4. Pyetja politike: pse Pollogu nuk ka më shumë objekte moderne?
Këtu hyn debati:
- Komunat e Pollogut kanë marrë fonde, por më pak projekte simbolike dhe zhvillimore si:
- pishina moderne,
- qendra sportive,
- parqe të mëdha rekreative,
- objekte kulturore.
- Qytete si Kavadari, Manastiri apo Prilepi kanë promovuar më shumë projekte që krijojnë imazh qyteti dhe turizëm lokal.
Pra, çështja nuk është vetëm sa para janë marrë, por edhe ku janë orientuar paratë.
Një kritikë politike që mund të shtrohet është:
“Pollogu nuk mund të ankohet vetëm për mungesë fondesh, sepse disa komuna kanë marrë miliona euro. Pyetja kryesore është: a po shndërrohen këto mjete në projekte që ndryshojnë cilësinë e jetës së qytetarëve, apo vetëm në ndërhyrje bazike që nuk krijojnë zhvillim afatgjatë?”
Kjo do të ishte pika kryesore e debatit: menaxhimi dhe vizioni i projekteve, jo vetëm shuma e marrë.
==============================================
Lajmi Aktiv që qarkullon
Me një investim prej rreth 1 milion eurosh, të siguruar përmes kredisë hungareze, sot u vu zyrtarisht në funksion pishina e qytetit në Kavadar, e rindërtuar plotësisht. Kompleksi i rinovuar, i cili pas katër dekadash mori një pamje krejtësisht të re, synon të shndërrohet në një qendër moderne sportive dhe rekreative për qytetarët e Kavadarit dhe të gjithë rajonit.
Në ceremoninë e inaugurimit morën pjesë kryeministri Hristijan Mickoski, ministri i Sportit Borko Ristovski dhe kryetari i Komunës së Kavadarit Mitko Jançev.
Rindërtimi u realizua me mbështetje financiare përmes thirrjes së dytë publike të Qeverisë, me mjete nga kredia hungareze, dhe përfshiu rinovimin e plotë të kompleksit të pishinës.
Janë rikonstruktuar pishina e madhe dhe ajo e vogël, është instaluar një sistem i ri për filtrimin dhe pastrimin e ujit, janë ndërtuar atraksione të reja ujore dhe rrëshqitëse, janë vendosur pajisje për fëmijë dhe një kënd modern lojërash. Gjithashtu janë rinovuar dhomat e zhveshjes, nyjet sanitare, ambulanca, shtigjet hyrëse dhe të gjitha hapësirat përcjellëse.
Nga Komuna e Kavadarit theksuan se me këtë investim qyteti fiton një kompleks modern sportiv dhe rekreativ, i cili do të jetë i qasshëm për të gjitha grupmoshat dhe pritet të jetë një nga destinacionet më tërheqëse verore në vend.
Kryetari i komunës, Mitko Jançev, theksoi se pas 40 vjetësh nga ndërtimi i pishinës, objekti më në fund po i nënshtrohet një rindërtimi të plotë falë mbështetjes së Qeverisë përmes kredisë hungareze.
“Ky është një grant i plotë për Komunën e Kavadarit dhe një investim me të cilin fitojmë një nga qendrat rekreative më moderne. Pas katër dekadash, ky objekt do të jetë sërish një vend për sport, rekreacion dhe shoqërim të qytetarëve,” tha Jançev.
Ministri i Sportit, Borko Ristovski, theksoi se Qeveria do të vazhdojë të investojë në infrastrukturën sportive në të gjithë vendin, me synim krijimin e kushteve më të mira për zhvillimin e sportit dhe rekreacionit.
“Do të investojmë në çdo projekt që nënkupton zhvillimin e sportit dhe rekreacionit, në mënyrë që sa më shumë fëmijë dhe të rritur të kenë mundësi të merren me një jetë të shëndetshme sportive,” deklaroi Ristovski.
Kryeministri Hristijan Mickoski vlerësoi se pishina e rindërtuar është një shembull se si mjetet nga kredia hungareze po orientohen drejt projekteve që u shërbejnë drejtpërdrejt qytetarëve.
“Nga një objekt tërësisht i lënë pas dore, sot shohim një qendër moderne sportive dhe rekreative. Më gëzon veçanërisht fakti që fëmijët tanë do të mund të shijojnë kushtet që kemi krijuar për ta,” u shpreh Mickoski.
Me pamjen e re, pishina e qytetit në Kavadar bëhet një nga projektet më të mëdha sportive dhe rekreative të realizuara me mbështetjen e kredisë hungareze.
