58 milionë euro për kamatat dhe provizionet dhe nuk duket fundi i ndërtimit të rrugëve dhe hekurudhave

33

Impianti i auditimit shtetëror konstatoi stanjacion dhe dinamikë të ngadaltë në zbatimin e projekteve të infrastrukturës me rëndësi strategjike.

Me auditimin e kryer u konstatua:

  • që në menaxhimin e investimeve publike të mos ketë kuadër ligjor sistematik, procedura dhe procedura, institucione të përshtatshme dhe tregues të përcaktuar për një sistem monitorimi dhe mbikëqyrjeje të realizimit të investimeve publike, gjë që kontribuon në ndërmarrjen në kohë të masave korrigjuese;

– projektet kryesore monitorohen në mënyrë të decentralizuar, për të cilat nuk ka një pasqyrë të plotë të progresit në zbatim;

– Rregullorja në fushën e ndërtimit nuk kontribuon në zbatimin efikas të projekteve sipas kushteve ndërkombëtare të ndërtimit FIDIC;

  • kontratat e ndërtimit të lidhura sipas kushteve ndërkombëtare FIDIC shkaktojnë kosto shtesë dhe rrezik për pretendime shtesë nga kontraktori, rrezik për zgjidhjen e kontratës dhe arbitrazh ndërkombëtar;

– në projekte ka devijime ndërtimore nga projekti kryesor dhe njihen punime shtesë dhe të paparashikuara gjatë ndërtimit (variacione);

  • me shpronësime të pazgjidhura janë lëshuar miratimet e ndërtimit për projektet lineare të infrastrukturës siç është rregulluar në Ligjin e Ndërtimit.

Procedura komplekse për përcaktimin e kompensimit për shpronësim, si dhe procedura e miratimit të projekteve infrastrukturore, ndikojnë në shkallën e realizimit, duke imponuar dinamikë të ngadaltë dhe ngecje të projekteve, konstaton Impianti i Kontrollit të Shtetit.

arifë e fondeve të patërhequra.

Auditorët konstatuan se dokumentacioni i projektit nuk ishte rezultat i analizave sistemike, teknike, ekonomike dhe financiare për subjektet që janë përgjegjëse për realizimin e projekteve.

Përkatësisht, janë lidhur kontrata për eksport në vlerë prej 12.856.639 mijë denarë, vlera e të cilave është rritur në 15.354.883 mijë denarë për shkak të njohjes së punëve shtesë dhe të paparashikuara.

Me analizën e të ardhurave të Rrugëve Publike Shtetërore konstatuam se të ardhurat janë më pak se dëmi i totalit të investimeve në nivel vjetor, me përjashtim të viteve 2020 dhe 2021, gjë që shkakton pasiguri në realizimin e investimeve në infrastrukturën rrugore. .

Auditorët konstatuan se shumica e projekteve të realizuara nga Administrata Shtetërore e Rrugëve kanë filluar në periudhën 2014-2016.

Ato kanë dinamikë të ngadaltë të realizimit për shkak të dobësive në zgjidhjet teknike si pjesë e dokumentacionit të projektit, ndërprerjes së kontratave me kontraktorët për arsye të ndryshme, fillimit të procedurave të arbitrazhit ndërkombëtar, pengesave administrative për fillimin e shpronësimit, kornizës ligjore komplekse me institucione të shumta të përfshira për përcaktimin e kompensim për shpronësim i cili bllokon zgjidhjen efikase të shpronësimit.

Gjithashtu, auditimi ka konstatuar se performanca financiare e JP ŽRSM Infrastructure me humbje dhe mungesë të burimeve financiare në një periudhë të gjatë, ndikon negativisht në realizimin me kohë të projekteve strategjike dhe në servisimin e borxhit sipas marrëveshjeve të kredisë.

Projektet e JP ŽRSM Infrastruktura kanë filluar në periudhën 2012-2014 dhe janë në ngecje, të pa përfunduara dhe që nga viti 2018-2019 shkalla e realizimit është mesatarisht vetëm 1% në muaj dhe në vitin 2019 dhe 2020 kontratat për Korridori J dhe VIII u anuluan.

Në momentin e auditimit, vlerësimet ishin në vazhdim për përzgjedhjen e kontraktorëve të rinj për Korridorin J dhe VIII. Për shkak të dinamikës së ngadaltë të realizimit të projektit, ndryshimeve në dokumentacionin e projektit, anulimit të kreditorit nga marrëveshja e kredisë dhe financimit të mëtejmë të projektit, ekziston pasiguri për përfundimin e projektit për ndërtimin e Qendrës Klinike Rajonale të Shtipit.

Kjo situatë ndërlikon procedurat e mëtejshme për vazhdimin dhe zbatimin e projektit nga Qeveria e RSM-së dhe institucionet përkatëse, me rreziqe të rritjes së kostos së projektit, kostove shtesë dhe menaxhimit efikas të projektit.

Me qëllim të tejkalimit të kushteve, efekteve dhe rezultateve të deklaruara, në raportin e auditimit jepen rekomandime me qëllim të përmirësimit dhe avancimit të procesit të përgjithshëm të menaxhimit të investimeve publike.