www.telegrami.mk
lajmi aktiv që qarkullon dhe nxiti shkrimin 28.01.2026

====================================================
lajmi interaktiv
investigim
Realiteti
KALLËZIM POLITIK-INSTITUCIONAL
për Avokatin e Popullit ose KMD
KMD do të thotë:
Komisioni për Mbrojtje nga Diskriminimi
Është organ shtetëror i pavarur në Maqedoninë e Veriut që:
- shqyrton ankesa për diskriminim (etnik, politik, gjuhësor, etj.),
- jep opinione dhe rekomandime zyrtare,
- mund të konstatojë diskriminim institucional.
Praktikisht: nëse institucionet heshtin, KMD është adresa formale për ta hapur çështjen.
Për shkelje të parimit kushtetues të përfaqësimit të drejtë dhe adekuat dhe diskriminim politik ndaj shqiptarëve
I. Baza kushtetuese dhe ligjore
Ky kallëzim mbështetet në këto dispozita:
1. Kushtetuta e Republikës së Maqedonisë së Veriut
- Neni 8, paragrafi 1, alineat 1 dhe 11
– barazia e qytetarëve dhe respektimi i marrëveshjeve ndëretnike janë vlera themelore të rendit kushtetues. - Neni 9
– qytetarët janë të barabartë para Kushtetutës dhe ligjeve; ndalohet çdo formë diskriminimi, përfshirë diskriminimin politik dhe etnik. - Neni 48
– garanton të drejtat kolektive të pjesëtarëve të komuniteteve dhe obligon shtetin për mbrojtjen e identitetit dhe pjesëmarrjen e tyre në jetën publike. - Amendamenti VI dhe VIII (Marrëveshja e Ohrit)
– parashikojnë përfaqësim të drejtë dhe adekuat të komuniteteve në organet e pushtetit shtetëror dhe publik.
2. Ligji për Parandalim dhe Mbrojtje nga Diskriminimi
- Neni 3 dhe 6
– ndalon diskriminimin e drejtpërdrejtë dhe të tërthortë mbi baza etnike dhe politike. - Neni 8
– diskriminimi institucional përbën shkelje të rëndë dhe kërkon reagim të organeve kompetente.
II. Gjendja faktike
VMRO-DPMNE, pas zgjedhjeve parlamentare të vitit 2024, ka formuar qeveri përmes një koalicioni prej 24 partish, duke përfshirë parti të komuniteteve më të vogla etnike.
Në procesin e ndarjes së posteve qeveritare dhe administrative:
- Postet që proporcionalisht dhe praktikisht u takojnë shqiptarëve, janë trajtuar si poste të “nacionaliteteve”;
- Këto poste u janë dhënë partive partnere të VMRO-DPMNE-së (turke, boshnjake etj.);
- Ndërkohë, postet kyçe ekzekutive janë mbajtur nga vetë VMRO-DPMNE.
Kjo krijon një pabarazi reale në përfaqësim, duke e ulur peshën politike të shqiptarëve nën nivelin e garantuar kushtetues.
III. Shkeljet konkrete juridike
Me këtë praktikë është bërë:
- Shkelje e parimit të përfaqësimit të drejtë dhe adekuat
– shqiptarët, si komuniteti i dytë më i madh në shtet, trajtohen si komunitet minor, duke u futur artificialisht në kategorinë “nacionalitete”, në kundërshtim me Amendamentet e Marrëveshjes së Ohrit. - Diskriminim i tërthortë etnik dhe politik
– ndarja formalisht neutrale e posteve prodhon efekt real diskriminues ndaj shqiptarëve (neni 6 i Ligjit për Diskriminim). - Deformim i vullnetit zgjedhor dhe i parimit të barazisë
– shpërndarja selektive e posteve forcon pozitën e një subjekti politik dhe dobëson përfaqësimin e një komuniteti të tërë.
IV. Përgjegjësia politike dhe institucionale e VLEN
- VMRO-DPMNE mban përgjegjësi të drejtpërdrejtë për dizajnimin dhe zbatimin e kësaj skeme.
- Koalicioni VLEN mban përgjegjësi politike për mosveprim dhe heshtje, duke mos e ngritur çështjen në instancat kushtetuese dhe ligjore.
Heshtja, në këtë rast, përbën pranim faktik të një shkeljeje kushtetuese.
V. Kërkesat
Kërkohet nga institucionet kompetente:
- Konstatim formal i shkeljes së nenit 8, 9, 48 dhe Amendamenteve të Ohrit;
- Rishikim i ndarjes së posteve qeveritare në përputhje me përfaqësimin real etnik;
- Veprim i Avokatit të Popullit dhe Komisionit për Mbrojtje nga Diskriminimi;
- Informim i Kuvendit për deformimin e përfaqësimit kushtetues.
VI. Përfundim
Kjo çështje nuk është politike në kuptim partiak, por kushtetuese dhe sistemore. Çdo vazhdim i kësaj praktike e minon barazinë, marrëveshjen ndëretnike dhe rendin kushtetues të shtetit.
——————————————————————-
Faktografi-dëshmi
29.03.2024 VMRO-DPMNE FINALIZON KOALICIONET ME 24 PARTI NDËRMJET TYRE EDHE ME PARTI NACIONALITETESH SI Partnerët përfshijnë Partinë Socialiste të Maqedonisë, Partinë Demokratike të Serbëve në Maqedoni, Lëvizjen për Unitet Kombëtar të Turqve, Partinë Demokratike të Romëve dhe Forcat Demokratike të Romëve, si dhe Partinë e Vllehëve.
https://24.mk/details/partiite-gi-okrupnuvaat-koaliciite-za-nastap-na-izborite

=====================================================
edhe njësoj LSDM
LSDM PO FINALIZON KOALICIONET MEDATË 28.03.2024 Kryetari i LSDM-së, Dimitar Kovaçevski, nënshkroi dje në selinë e partisë një marrëveshje koalicioni me krerët e partive që hynë në “Koalicionin për një të Ardhme Evropiane”. Marrëveshjen e koalicionit e nënshkruan LSDM, NSDP, LDP, Partia për Lëvizjen e Turqve, Partia e Pensionistëve, DOM, VMRO NP, Unioni Demokratik i Vllehëve në Maqedoni, POEN, Unioni i Romëve në Maqedoni, Desnica, Partia për Prosperitet Demokratik të Romëve, SDA, dhe Lëvizja Republika e Re gjithashtu iu bashkuan marrëveshjes së koalicionit.

www.telegrami.mk
=============================================================
Mesut Shabani

