Kuba është në prag të zhdukjes dhe në mes të një krize të madhe energjetike, me rezervat e saj të naftës që zgjasin vetëm 15 deri në 20 ditë. Të dhënat nga firma konsulente Kpler tregojnë se Kuba aktualisht ka rezerva nafte të mjaftueshme vetëm për 15 deri në 20 ditë të konsumit aktual dhe prodhimit vendas.
Mungesa erdhi pasi Meksika, furnizuesi i vetëm i mbetur, me sa duket anuloi një dërgesë, ndërsa Shtetet e Bashkuara bllokuan dërgesat nga Venezuela. Nëse furnizimet nuk rifillojnë, kufizime të ashpra mund të godasin Kubën, dhe pjesa më e madhe e vendit tashmë përballet me ndërprerje pothuajse të përditshme të energjisë elektrike, raporton Financial Times.
Trump rrit presionin mbi Havanën
Edhe pse rezervat kanë qenë të ulëta në të kaluarën, Presidenti i SHBA-së Donald Trump është zotuar të ndërpresë rrjedhën e naftës në ishullin komunist. Këtë javë ai tha se Havana ishte “shumë afër kolapsit”.
Dy ditë pas dërgesës së fundit nga Meksika më 11 janar dhe një javë pasi forcat amerikane arrestuan udhëheqësin venezuelian Nicolas Maduro, Trump deklaroi: “Nuk do të shkojë më naftë në Havanë”.
Të enjten në mbrëmje, ai nënshkroi një urdhër ekzekutiv që vendos një sistem taksash mbi importet amerikane nga vendet që shesin naftë në Kubë. Megjithatë, dekreti nuk vendosi menjëherë tarifa ose nuk vendosi një normë fikse.
“Ata do të përballen me një krizë të madhe nëse nuk mbërrijnë më shumë dërgesa në javët e ardhshme”, tha Jorge Pignon, një ekspert i naftës në Universitetin e Teksasit.
Rënia e dërgesave dhe presioni meksikan
Kuba ka marrë vetëm 84,900 fuçi këtë vit nga një dërgesë e vetme meksikane më 9 janar, një rënie e ndjeshme nga mesatarja prej 37,000 fuçish në ditë nga të gjithë furnizuesit në vitin 2025.
Victoria Grabenwoger, një analiste në Kpler, tha: “Mund të themi se Kuba mund të funksionojë për 15 deri në 20 ditë nëse dërgesa e janarit i shtohet 460,000 fuçive të vlerësuara që nga fillimi i vitit.”
Meksika, e cila ishte furnizuesja më e madhe vitin e kaluar, është vënë nën presion të fortë nga Trump. Presidentja meksikane Claudia Sheinbaum nuk e mohoi se vendi e vonoi dërgesën, por më vonë sqaroi se dërgesat u kryen nëpërmjet kontratave me Pemex ose si ndihmë humanitare.
Analistët theksojnë se Kuba më parë merrte naftë me çmime të ulura ose falas, dhe tani Meksika është në një pozicion të palakmueshëm përpara negociatave për një marrëveshje të tregtisë së lirë me Shtetet e Bashkuara dhe Kanadanë.
Ekonomia e Kubës është në prag të kolapsit
Kuba aktualisht po përjeton mungesë të naftës për ngrohje, e cila është thelbësore për gjenerimin e energjisë elektrike. Venezuela, e cila ishte furnizuesi i vetëm në mesin e vitit 2025, dërgoi për herë të fundit një ngarkesë në nëntor dhe nuk ka dërguar asnjë që atëherë.
Shumë analistë besojnë se ekonomia e brishtë e Kubës, e goditur nga një rënie në turizëm dhe prodhim sheqeri, përballet me kolaps pa naftë.
Nicholas Watson i konsulencës Teneo tha: “Për regjimin kubanez, kriza ekonomike në ishull është aq e rëndë sa mund të kërcënojë vetë mbijetesën e tij.”
Venezuela ende eksportonte gati 46,500 fuçi në ditë në dhjetor, por pas arrestimit të Maduros më 3 janar, nuk ka dërguar asgjë.
Trump parashikon rënien e Kubës, por qeveria mbetet sfiduese
Trump tha të martën se Kuba “do të shpërbëhet shumë shpejt”.
“Ata morën para nga Venezuela, morën naftë nga Venezuela dhe kjo ka ikur”.
Megjithatë, qeveria kubane mbetet sfiduese. Mbështetësit e qeverisë mbajtën tubime proteste të martën në mbrëmje, ndërsa Presidenti Miguel Diaz-Canel tha të mërkurën në platformën X:
– Mizoria e këtyre kohërave dhe brutaliteti i kërcënimeve kundër Kubës nuk do të na ndalojnë.
