www.telegrami.mk
analizë
Programi Safe City u aktivizua menjëherë sepse prek rendin publik dhe sigurinë rrugore – shteti aty nuk negocioi shumë me bizneset.
Ndërsa ligji kundër duhanit prek direkt sektorin privat, sidomos gastronominë. Kjo është arsyeja pse po hyn në negociata dhe po shkon drejt zbatimit me faza.
Realiteti: shteti zakonisht është më i ashpër kur bëhet fjalë për kontroll dhe gjoba trafiku, por më i kujdesshëm kur rrezikohet reagimi ekonomik.
A ka kuptim zbatimi fazor?
Po, ka kuptim – por jo pafund.
Modeli “edukim → vërejtje → gjoba” është standard europian. Problemi është kohëzgjatja.
Nëse faza zgjat 3 vite, siç kërkojnë gastronomët, atëherë praktikisht ligji nuk zbatohet realisht.
Një periudhë 3–6 muaj për adaptim është e arsyeshme.
8 muaj mund të kalohen.
3 vite është shtyrje politike, jo fazë tranzicioni.
Argumenti i gastronomëve
Ata thonë se ligji është shumë rigoroz dhe i bazuar në modele si:
- Spain
- Slovenia
Por krahasimi nuk është i plotë. Në ato vende përqindja e duhanpirësve është shumë më e ulët. Te ne (siç pretendohet) është 60–65%.
Megjithatë, një fakt i thjeshtë: në shumicën e vendeve ku u ndalua duhani në ambiente të mbyllura, bizneset patën rënie të përkohshme, por më pas u stabilizuan. Nuk ka prova afatgjata që ndalimi shkatërron sektorin.
Çfarë po ndodh realisht?
Kjo duket si kompromis politik:
- Qeveria nuk tërhiqet nga ligji
- Bizneset fitojnë kohë
- Zbatimi shtyhet për të shmangur reagime para kohe
Pyetja kryesore nuk është “a do të zbatohet?”, por “kur do të fillojnë gjobat realisht?
”Pse një ligj për shëndetin publik negociohet me biznesin, ndërsa programet e kontrollit shtetëror jo?
Në fund, shteti duhet të vendosë: shëndeti publik apo kalkulimi politik…www.telegrami.mk
