www.telegrami.mk
lajmi interaktiv
hulumtim
VLEN koalicioni shqiptar në qeveri nuk kaloi as edhe një ligj për 19 muaj.Për rreth 19 muaj, koalicioni shqiptar në qeveri nuk ka shtyrë e miratuar asnjë ligj thelbësor “të vetin”, as me peshë strukturore, as reformë kyçe.
Pse ndodhi kjo realisht
- Nuk e kontrollon agjendën – ligjet i dikton partneri maqedonas
- Pa leverage politik – s’ka kushte, s’ka bllokada, s’ka presion
- Pa leverage politik do të thotë
- Koalicioni shqiptar nuk ka mjete reale presioni për ta detyruar partnerin qeverisës të pranojë kërkesat e tij.
- Konkretisht çka nënkupton
- Nuk kushtëzon votat në Kuvend
- Nuk kërcënon me dalje nga qeveria (ose kërcënimi nuk merret seriozisht)
- Nuk bllokon ligje kyçe të shumicës
- Nuk kontrollon afate, rend dite, procedura
- Nuk ka “vijë të kuqe” reale, vetëm deklarative
- Në praktikë
- Partneri maqedonas e di se shqiptarët do të votojnë gjithsesi
- Prandaj s’ka arsye të lëshojë pe
- Marrëveshjet mbesin politike, jo të detyrueshme
- Krahasim i thjeshtë
- Leverage = aftësia për të thënë “JO” dhe ajo të ketë kosto.
- Pa leverage = “JO”-ja injorohet pa pasoja.
- Përkthim
- Je në qeveri, ke poste, por nuk ke shkop as karotë.
- Fokus në poste, jo në politika – menaxhim, jo vendimmarrje
- Flamuri evropian u përdor nga të tjerët, jo për agjendë shqiptare
Çfarë ka kaluar?
- Ndryshime teknike
- Ligje të përbashkëta qeveritare
- Harmonizime me BE-në pa identitet politik shqiptar
Asnjë ligj simbolik apo strategjik shqiptar
As gjuhë, as decentralizim, as barazi reale institucionale
Koalicioni shqiptar ka qenë pjesë e pushtetit, por jo faktor i pushtetit.
Në Maqedoninë e Veriut nuk ka afat fiks sa ditë i duhen një ligji për t’u miratuar. Koha varet nga procedura dhe vullneti politik. Praktikisht ndodh kështu:
Procedura e rregullt
- Leximi i parë (paraqitja): disa ditë – 1 javë
- Komisionet parlamentare: 1–2 javë (shpesh zvarritet)
- Leximi i dytë (debati dhe amendamentet): disa ditë
- Leximi i tretë dhe votimi: 1 ditë
Në teori: 2–4 javë
Në praktikë: shpesh 1–3 muaj, ndonjëherë më shumë
Procedura e shkurtuar
- Përdoret kur qeveria e shtyn fort ligjin
- Mund të kalojë brenda 3–7 ditësh
- Debat minimal, opozita anashkalohet
Procedura urgjente
- Raste “emergjente” (kriza, presion ndërkombëtar)
- Mund të miratohet brenda 1–2 ditësh, madje në të njëjtën ditë
- “Flamuri evropian” do të thotë procedurë e posaçme e përshpejtuar, jo procedurë urgjente klasike, por më e fortë se procedura e shkurtuar.
- Çfarë nënkupton konkretisht
- Ligji lidhet drejtpërdrejt me harmonizimin me legjislacionin e BE-së
- Debati në Kuvend është i kufizuar
- Amendamentet janë shumë të kufizuara
- Opozita ka pak hapësirë për bllokim
- Sa shpejt kalon
- Zakonisht 3–10 ditë
- Në praktikë shpesh kalon brenda një jave
- Realiteti
- Flamuri evropian përdoret shpesh edhe kur lidhja me BE-në është e diskutueshme
- Është mjet politik për të shmangur debat të gjerë
- Gjykata Kushtetuese ka pasur raste ku e ka kontestuar keqpërdorimin, por rrallë me efekt të shpejtë
- Pra:
- Procedurë e përshpejtuar nën arsyetimin e integrimit evropian
- Jo urgjencë, por praktikisht kalon shumë shpejt
Realiteti politik
- Nëse ka marrëveshje politike → ligji kalon shpejt
- Nëse ka bllokada ose interes elektoral → zvarritet me muaj…www.telegrami.mk
- —————————————————————————-
Mesut Shabani
