Rehabilitimi i rrëshqitjeve të dheut, mbrojtja e shpateve me pyllëzim, rrjetëzimi dhe spërkatja me beton janë pjesë e aktiviteteve aktuale në terren në autostradën Kërçovë–Ohër. Kjo autostradë kushton pothuajse 600 milionë euro, dhe pjesa më e madhe e parave është paguar tashmë. Mesatarisht, shteti paguan 9.7 milionë euro për një kilometër autostrade, shkruan REL, përcjell Nistori.
Pothuajse e gjithë shuma e projektit të fundit për autostradën Kërçovë–Ohër është paguar. Raportet tregojnë se deri më tani për këtë pjesë janë realizuar pothuajse 560 milionë euro.Ndërtimi zyrtarisht filloi në vitin 2014, disa muaj pas nënshkrimit të kontratës në nëntor 2013, dhe autostrada ende nuk është përfunduar pas 12 vitesh.
“Deri më sot, janë realizuar 557,985,782.11 euro, ose 93.3% e shumës së planifikuar për ndërtimin e autostradës Kërçovë–Ohër”, sipas të dhënave të fundit të ndara nga Ndërmarrja Publike për Rrugët Shtetërore (NPSHSH) me Radion Evropa e Lirë (REL).
Nëse shuma e paguar deri më tani është 93.3% e shumës së planifikuar, atëherë shuma përfundimtare, sipas parashikimeve aktuale, do të jetë 598,055,500 euro. Kjo është mbi 200 milionë më shumë se 374 milionë eurot e parashikuara fillimisht, që u njoftuan më shumë se një dekadë më parë.
Seksioni është pothuajse 57 kilometra i gjatë, që do të thotë se një kilometër i kësaj rruge të rëndësishme trafiku për Maqedoninë e Veriut do të kushtojë rreth 9.7 milionë euro.
Çfarë po bëhet në terren?
JPDP tregon se aktualisht “ndërtimi është në një fazë të avancuar”.
“Po punojmë për rehabilitimin e rrëshqitjeve të reja të dheut, si dhe për përgatitjen e masave mbrojtëse në shpate, duke përfshirë pyllëzimin, instalimin e një rrjeti gjeokompozit dhe spërkatjen me beton. Pastaj, në disa shpate po zbatohet një zgjidhje me të ashtuquajturat galeri”, thotë Ndërmarrja Publike.
Qëllimi është që sa më shumë pjesë e seksionit të jenë funksionale, në mënyrë që të lehtësohet “udhëtimi drejt qendrës turistike në Ohër”.
Qyteti i Ohrit, i vendosur në brigjet e Liqenit të Ohrit, në pjesën jugperëndimore të vendit, ka mbi 50 mijë banorë. Ai është gjithashtu destinacioni më i famshëm turistik në vend, i cili, sipas raporteve të Bashkisë, pati mbi 1.1 milion qëndrime netësh nga turistët në vitet 2023 dhe 2024.
Problemet e projektit dhe ndikimi politik
Sipas informacionit të fundit për autostradën, e cila duhet të lehtësojë udhëtimin në këtë rajon, deri më tani janë përfunduar rreth 40 kilometra nga një total prej 57.
Autostrada po ndërtohet nga kompania kineze “Sinohydro”, dhe Zyra e Auditimit të Shtetit e ka quajtur atë “investimin më të madh në infrastrukturë në dekadat e fundit”.
Në vitin 2022, Zyra e Auditimit arriti në përfundimin se vlera ishte rritur me të paktën 45%, si dhe se kjo autostradë kishte zgjatjen më të madhe të periudhës së ndërtimit, pasi duhej të përfundohej brenda katër vitesh.
Autoritetet shpjeguan se zgjatja ishte për shkak të mangësive të projektit, shpronësimit të vonuar, marrëdhënieve pronësore dhe juridike të pazgjidhura, zhvendosjes së objekteve, numrit të pamjaftueshëm të stafit teknik, mekanizimit dhe pajisjeve.
Përveç këtyre problemeve, aktorët politikë kanë fajësuar njëri-tjetrin për vonesat gjatë viteve. Kur u nisën 20 kilometrat e parë në qershor 2025, Zëvendëskryeministri dhe Ministri i Transportit, Aleksandar Nikoloski nga VMRO-DPMNE, njoftoi se seksioni duhet të përfundojë plotësisht deri në fund të vitit 2026, duke akuzuar projektin se më parë ishte bërë një “simbol i vonesës” dhe “një imazh i turpshëm i një shteti që ngec”.
LSDM-ja, opozitare në atë kohë, pretendon se kur morën pushtetin në vitin 2017, gjetën vetëm 30% përparim në terren, pa shpronësim, pa zgjidhur problemet kyçe dhe me një mori problemesh, por arritën të përfundonin 83% të projektit.
Projekti u shoqërua edhe nga polemika që përfunduan me një padi nga ish-Prokuroria Speciale Publike (SPP) në rastin “Trajektoria”, për shkak të dyshimit për dëmtim të buxhetit të shtetit prej mbi 150 milionë eurosh. Të pandehurit ishin ish-kryeministri Nikola Gruevski, ish-zëvendëskryeministri Vladimir Peshevski, ish-ministri i Transportit dhe Komunikacionit Mile Janakieski dhe ish-drejtori i PESD-së Ljupcho Georgievski. Pati një gjyq, por nuk u arrit asnjë vendim përfundimtar për shkak se çështja ishte parashkruar.
Pjesë e kësaj aktakuze ishte edhe marrëveshja për autostradën Miladinovci–Shtip, e arritur në të njëjtën kohë me atë për Kërçovë – Ohër. Megjithatë, kjo autostradë prej 47 kilometrash u përfundua dhe u vu në funksion në qershor 2019. Sipas PESD-së, në të u investuan 177 milionë euro, ose mesatarisht 3.8 milionë euro për kilometër.
