Qeveria e Hungarisë ka njoftuar një ndërhyrje emergjente në tregun e energjisë, duke vendosur një tavan për çmimet e benzinës dhe naftës, i cili hyn në fuqi nga mesnata. Kryeministri Viktor Orbán e lidhi këtë vendim me rritjen globale të çmimeve të naftës, të shkaktuar nga lufta e fundit me Iranin, e cila ka përfshirë infrastrukturën kritike të prodhimit të energjisë.
Përmes një mesazhi drejtuar qytetarëve, Kryeministri Orbán theksoi se “shpërthimi i çmimeve ndërkombëtare të naftës ka arritur edhe në Hungari”. Sipas vendimit të ri, çmimi i benzinës do të kufizohet në 595 forinta (rreth 1.75 dollarë) për litër, ndërsa nafta në 615 forinta (1.81 dollarë).
Për të shmangur abuzimet dhe kontrabandën, ky kufizim do të zbatohet ekskluzivisht për automjetet e pajisura me targa dhe dokumente regjistrimi hungareze. Gjithashtu, qeveria ka urdhëruar hapjen e rezervave shtetërore të naftës për të garantuar furnizimin e tregut të brendshëm.
Kjo lëvizje vjen në një moment delikat politik. Qeveria e Orbán-it po përballet me një sfidë të ashpër nga opozita e qendrës së djathtë përpara zgjedhjeve të 12 prillit, ku sondazhet tregojnë një rënie të mbështetjes për të. Një masë e ngjashme e kontrollit të çmimeve u mor edhe në nëntor 2021 gjatë pandemisë, por u detyrua të hiqej një vit më vonë për shkak të mungesave të theksuara të karburantit në treg.
Përplasja e hapur me BE-në dhe Ukrainën
Kriza energjetike në Hungari është e gërshetuar thellë me gjeopolitikën rajonale. Orbán, i njohur për qëndrimet e tij afër Kremlinit, i ka bërë thirrje Bashkimit Evropian të heqë sanksionet ndaj lëndëve djegëse fosile ruse. Pavarësisht luftës në Ukrainë, Hungaria dhe Sllovakia kanë shfrytëzuar një përjashtim nga BE për të vazhduar blerjen e naftës ruse përmes tubacionit “Druzhba”.
Megjithatë, ky fluks është ndërprerë që prej 27 janarit. Ndërsa Kievi zyrtar deklaron se infrastruktura u dëmtua nga një sulm me dron rus, Orbán ka akuzuar drejtpërdrejt Presidentin ukrainas Volodymyr Zelenskyy për bllokim të qëllimshëm. Sipas liderit hungarez, Ukraina po përpiqet të shkaktojë një krizë energjetike për të ndërhyrë në zgjedhjet e prillit në Hungari.
Në kundërpërgjigje të kësaj situate, Budapesti ka ashpërsuar qëndrimin e tij në Bruksel. Ka vendosur veton ndaj paketës së re të sanksioneve të BE-së kundër Rusisë.
Po mban të bllokuar një paketë masive ndihme makro-financiare prej 90 miliardë eurosh (106 miliardë dollarë) të BE-së për Ukrainën.
Incidenti i bankës dhe përshkallëzimi i retorikës
Tensionet dypalëshe arritën një kulm të ri këtë javë, kur autoritetet hungareze arrestuan shtatë punonjës të një banke shtetërore ukrainase. Gjatë operacionit u sekuestruan dy automjete të blinduara që transportonin dhjetëra milionë euro dhe ar, nën dyshimet për pastrim parash.
Kievi ka reaguar ashpër, duke i mohuar kategorikisht akuzat dhe duke sqaruar se dërgesa ishte pjesë e procedurave standarde dhe të ligjshme ndërbankare. Ky incident po përdoret gjerësisht në fushatën mediatike anti-Ukrainë brenda Hungarisë, duke e ashpërsuar edhe më tej klimën politike në prag të zgjedhjeve.
