www.telegrami.mk dhe ndihmoi AI
Një analizë e lindjeve sipas komunave për vitin 2025 nuk mund të bëhet ende me saktësi, sepse Enti Shtetëror i Statistikës nuk ka publikuar ende tabelat përfundimtare të lindjeve sipas komunave për vitin 2025. Deri tani janë publikuar të dhënat kombëtare dhe mujore, ndërsa baza MAKSTAT për komunat ende nuk është përditësuar plotësisht me shpërndarjen sipas njësive lokale.
Megjithatë, duke u mbështetur në të dhënat zyrtare të viteve të fundit dhe në strukturën demografike të komunave, mund të nxirren disa përfundime të besueshme.
1. Komunat shqiptare mbeten ndër zonat me natalitetin më të lartë
Edhe pse numri i lindjeve ka rënë në nivel shtetëror, komunat me shumicë shqiptare vazhdojnë të kenë strukturën më të re të popullsisë. Kjo vërehet në:
- Çair
- Saraj
- Studeniçan
- Likovë
- Zhelinë
- Bogovinë
- Tearcë
- Bërvenicë
- Vrapçisht
- Gostivar
- Kërçovë
- Çashkë (Jabollçishti)
Në këto komuna pjesa e fëmijëve në popullsi është dukshëm më e lartë se mesatarja shtetërore, gjë që zakonisht shoqërohet me më shumë lindje.
2. Pollogu mbetet qendra kryesore e lindjeve shqiptare
Rajoni i Pollogut ka një nga përqendrimet më të mëdha të popullsisë së re në vend.
Komunat si:
- Tetova
- Gostivari
- Bogovina
- Zhelina
- Tearca
- Vrapçishti
- Bërvenica
edhe me emigrimin e viteve të fundit vazhdojnë të japin një pjesë të konsiderueshme të lindjeve në nivel shtetëror.
3. Rënia e lindjeve prek të gjitha komunitetet
Në vitin 2025 në Maqedoninë e Veriut u regjistruan 15.850 lindje të gjalla, rreth 1.3% më pak se në vitin 2024. Kjo tregon se edhe zonat me natalitet tradicionalisht më të lartë po përballen me rënie të lindshmërisë.
Arsyet kryesore janë:
- emigrimi;
- martesa në moshë më të vonshme;
- ulja e numrit të fëmijëve për familje;
- pasiguria ekonomike.
4. Diferenca mes komunave shqiptare dhe maqedonase vazhdon
Edhe pse lindjet bien në të gjithë vendin, shumë komuna me shumicë maqedonase kanë:
- moshë mesatare më të lartë;
- më shumë vdekje sesa lindje;
- shkolla që mbyllen për mungesë nxënësish.
Në të kundërt, shumë komuna shqiptare ende hapin klasa të reja ose ruajnë numrin e nxënësve falë strukturës më të re të popullsisë.
5. Çfarë pritet në statistikat sipas komunave?
Kur Enti të publikojë tabelat përfundimtare sipas komunave, pritet që:
- Shkupi (Çair, Saraj dhe pjesë të tjera) të ketë numrin më të madh absolut të lindjeve;
- Pollogu të mbetet rajoni me numrin më të madh të lindjeve jashtë Shkupit;
- komunat shqiptare të kenë normë më të lartë të lindjeve për 1.000 banorë sesa mesatarja shtetërore.
Statistikat e deritanishme tregojnë se, megjithëse rënia e lindjeve është një fenomen që prek të gjithë Maqedoninë e Veriut, potenciali demografik mbetet më i madh në komunat me shumicë shqiptare. Kjo lidhet me faktin se këto komuna kanë një strukturë më të re të popullsisë dhe përqindje më të lartë të fëmijëve. Megjithatë, edhe ky avantazh po zbehet për shkak të emigrimit dhe uljes së fertilitetit, ndaj ruajtja e këtij potenciali kërkon politika për punësim, strehim, arsim dhe zhvillim ekonomik lokal. ..www.telegrami.mk
