www.telegrami.mk
Deklaratat e Bekim Sali për rritjen e përfaqësimit të shqiptarëve në Ministrinë e Punëve të Brendshme ngjallin më shumë pyetje sesa japin përgjigje. Në një kohë kur paralajmërohen shkurtime prej rreth 38% të pozitave drejtuese dhe riorganizim i brendshëm, lind dilema thelbësore: si mund të rritet përfaqësimi kur vetë sistemi po zvogëlohet? A kemi të bëjmë me një reformë reale apo me një riformulim politik të shifrave?Logjika e sistematizimit nënkupton më pak vende pune dhe strukturë më të ngjeshur. Megjithatë, rritja e përfaqësimit mund të interpretohet përmes përqindjes dhe jo domosdoshmërisht përmes numrit real të të punësuarve. Kjo do të thotë se edhe nëse numri total i punonjësve bie, përqindja e shqiptarëve mund të rritet nëse rishpërndarja bëhet në mënyrë selektive.
Por këtu qëndron edhe dilema kryesore: a është kjo rritje substanciale apo vetëm statistikore? Nëse shqiptarët përfitojnë kryesisht pozita të reja ose avancime në nivele më të larta, atëherë mund të flitet për përfaqësim më cilësor. Në të kundërt, nëse kemi vetëm një rritje simbolike të përqindjes pa ndikim real në vendimmarrje, atëherë kjo mbetet një “lojë me numra”.
Nga ana tjetër, deklaratat e Panche Toshkovski se pozitat nuk janë të rezervuara mbi baza etnike, por mbi profesionalizëm, e komplikojnë edhe më shumë narrativën. Kjo krijon një dualitet të qartë: një diskurs publik për meritokraci dhe një realitet politik ku përfaqësimi etnik mbetet temë negociimi.
Në fund, gjithçka do të varet nga zbatimi konkret i këtij sistematizimi. Nëse ndryshimet sjellin përfshirje reale dhe ndikim më të madh të shqiptarëve në strukturat vendimmarrëse, atëherë kjo mund të konsiderohet si hap përpara. Por nëse mbetet vetëm një rritje e përqindjeve në letër, pa reflektim në pushtet dhe përgjegjësi, atëherë deklaratat për “rritje të përfaqësimit” do të mbeten thjesht retorikë politike…www.telegrami.mk
==================================================
P.S Për Bekim Sali si mjek sqarim linguistik dhe juridik për termin sistematizim
Me fjalë më të thjeshta:
Sistematizimi është “plani i brendshëm” që tregon:
- sa vende pune ka një institucion
- çfarë pozita ekzistojnë
- çfarë detyrash ka secila pozitë
- kush mund të punësohet dhe me çfarë kriteresh
Çfarë përfshin zakonisht sistematizimi?
- Krijimin e vendeve të reja të punës
- Shuarjen (heqjen) e disa vendeve ekzistuese
- Ndryshimin e përshkrimit të punës
- Riorganizimin e sektorëve dhe njësive
- Vendosjen e kushteve për punësim (arsim, përvojë, etj.)
Një shembull i thjeshtë:
Nëse një ministri ka:
- 10 sektorë dhe 1000 punonjës
Me sistematizim mund të bëhet:
- 7 sektorë dhe 700 punonjës
- disa pozita bashkohen
- disa hiqen
- disa të reja krijohen
Pra, nuk është vetëm “shkurtim”, por riformësim i gjithë strukturës.
Sistematizimi është mënyra se si një institucion vendos:
- si do të duket nga brenda
- kush çfarë roli ka
- dhe sa njerëz i duhen për të funksionuar
Në praktikë, shpesh përdoret edhe si mjet për:
- kursim buxheti
- rritje efikasiteti
- por edhe për ndikime politike (punësime apo rishpërndarje)
Po ta lidhim drejtpërdrejt me rastin që përmend Bekim Sali për MPB-në:
Si funksionon sistematizimi në këtë rast konkret?
Kur Bekim Sali flet për “sistematizim të ri”, ai në thelb po thotë se:
MPB po ndryshon strukturën e saj nga brenda.
Kjo do të thotë praktikisht:
1. Po zvogëlohet numri i pozitave (sidomos drejtuese)
- Nëse ka pasur shumë shefa, sektorë apo drejtori → disa prej tyre hiqen
- Pra, bëhet një strukturë më e vogël dhe më e kontrollueshme
Këtu lind pyetja jote: nëse ka më pak vende, si rritet përfaqësimi?
2. Po bëhet rishpërndarje e vendeve ekzistuese
Në vend që të shtohen shumë vende të reja, bëhet kjo:
- disa pozita që ekzistojnë riorganizohen
- disa persona largohen ose zhvendosen
- hapen mundësi që vende të caktuara t’i zënë shqiptarët
Pra, nuk rritet “torta”, por ndryshohet si ndahet ajo.
3. Fokus te pozitat kyçe, jo vetëm numrat
Për shembull:
- krijohet një pozitë si zëvendësdrejtor
- një njësi ngritet në nivel stacioni (si Saraji)
Këto janë pozita me më shumë peshë, ku mund të vendosen kuadro shqiptarë
Kjo rrit ndikimin, jo vetëm përqindjen.
4. “Truku” statistikor që mund të përdoret
Nëse:
- largohen më shumë persona nga një grup tjetër
- dhe mbahen ose shtohen shqiptarë
automatikisht rritet përqindja e shqiptarëve, edhe pse numri total bie
5. Kontradikta politike
Nga njëra anë:
- Bekim Sali flet për rritje të përfaqësimit
Nga ana tjetër:
- Panche Toshkovski thotë se punësimi është mbi bazë profesionalizmi
Në realitet, zakonisht ndodh kombinim i të dyjave:
- publikisht: meritë
- praktikisht: balancë etnike
Sistematizimi në MPB nuk do të thotë automatikisht më shumë vende pune për shqiptarët, por:
rishpërndarje e vendeve ekzistuese në mënyrë që përqindja dhe ndikimi i tyre të rritet
Sistematizimi është si të marrësh një organizatë, ta “shkundësh” nga brenda dhe ta ndërtosh përsëri — dhe gjatë këtij procesi vendoset kush fiton më shumë hapësirë dhe kush humb.
================================================
Mesut Shabani Tetovë
